(لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَ‌): منظور اين است كه منافقان بر حسب ظاهر يا بر حسب حكم شرع به محفوظ بودن خون ايشان و جواز زناشويى و ارث، از شما هستند و بقولى منظور اين است كه: آنها در عداد شما و از شما هستند. يعنى از شما كسانى هستند كه از خارج شدن با پيامبر براى جنگ سستى و كندى مى‌كنند.

(فَإِنْ أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ): اگر در جنگ بشما مصيبتى رسيد و كشته شديد يا شكست خورديد، از روى شماتت و خوشحالى از تخلف خود گويد:

(قالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيداً): خداوند بمن انعام كرد كه با ايشان در ميدان جنگ، حاضر نبودم كه مثل آنها دچار كشته شدن يا شكست گردم.

امام صادق (ع) فرمود: «اگر همه اهل آسمانها و زمين بگويند خداوند بما لطف كرد كه در جنگ با پيامبر نبوديم، مشرك خواهند شد»( وَ لَئِنْ أَصابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ‌): و اگر فتح كنيد يا غنيمتى بدست آوريد.

(لَيَقُولَنَ‌): از روى حسرت گويد: كاش با ايشان بودم.

(كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُ مَوَدَّةٌ): اين جمله، معترضه است كه ميان «ليقولن» و مفعول آن‌(يا لَيْتَنِي ...) فاصله شده و در حقيقت ارتباط به سابق دارد و منظور اين است كه مى‌گويد: «خداوند بمن لطف كرد كه با ايشان نبودم گويى ميان شما و او مودتى نبوده است» يعنى شما را در جنگ با دشمن يارى نمى‌كند و پيمانهايى كه ميان شما هست، زير پا مى‌گذارد. اين نظر از ابو على جبايى است.

برخى گفته‌اند: اين جمله معترضه در حقيقت به جمله:

(يا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً) بستگى دارد يعنى: كاش با ايشان بودم و از غنيمت بهره‌اى مى‌بردم، گويا ميان شما و او مودتى نيست و آرزوى حضور در ميدان جنگ، براى كمك و يارى شما نيست، بلكه بمنظور منافع شخصى است.

برخى گفته‌اند: در اين كلام تقديم و تاخيرى وجود ندارد و همه اجزاى آن در جاى خود ذكر شده‌اند و مقصود اين است: اگر نفعى بشما برسد. اين شخص متخلف مثل كسى كه ميان شما و او مودتى نيست، سخن مى‌گويد، گويا با شما پيمان ايمان‌