ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨١ - مقصود
حسن گويد: جن، اولاد ابليس است.
(بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا): اين ستمكاران، بدكارى را به جاى عبادت پروردگار خود انجام ميدهند. چه ابليس را اطاعت مىكنند.
اين معنى از حسن است.
قتاده گويد: يعنى بد است كه بجاى طاعت خدا، طاعت شيطان را پيشه كنند.
(ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ): من براى آفرينش آسمانها و زمين و آفرينش ابليس و ذريهاش، آنها را احضار نكردم و از آنها كمك نخواستم. پس قدرت من كامل است و نيازى به يارى شيطانها نداشته و ندارم و نبايد بجاى من از آنها اطاعت كرد.
(وَ ما كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّينَ عَضُداً): من هرگز شيطانها را كه گمراه كننده مردم هستند، بكمك نميخواهم.
اكثر اوقات، كلمه «عضد» را به معناى كمك، استعمال مىكنند.
علت اينكه كلمه را مفرد آورده، اين است كه با فاصلههاى آيات، موافق باشد.
برخى گويند: يعنى شما شيطانها را طورى پيروى مىكنيد كه گويى آنها را داراى چنان علمى ميدانيد كه ديگران از آن محروم هستند، در حالى كه من آنها را از خلقت آسمانها و زمين و حتى خودشان، مطلع نساخته و بآنها علم خلقت اشياء را نبخشيدهام. چرا از آنها پيروى مىكنيد؟! برخى گويند: يعنى من مشركين عرب را براى آفرينش آسمانها و زمين و خودشان حاضر نساختهام. آنها در آن وقت موجود نبودند. من آنها را از نيستى به هستى آوردم. از كجا مىگويند: فرشتگان، دختران خدايند و از كجا اين ادعا را ساختهاند؟!( وَ يَوْمَ يَقُولُ نادُوا شُرَكائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ): همين كه روز قيامت فرا رسيد، خداوند به اين بت پرستان مىفرمايد: آنها را كه در دنيا شريك من مىپنداشتيد، بخوانيد، تا عذاب را از شما دور كنند و شما را رهايى بخشند.