ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٦ - مقصود
براى هر يك از مؤمنان بهشتى است.
(الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمنُ عِبادَهُ بِالْغَيْبِ): خداوند، آن بهشت را كه از ديدهها پنهان است، وعده بندگان مؤمن خويش داده است. چنان كه مىفرمايد:( فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي) يعنى: داخل شو در ميان بندگان مؤمن و بهشت من. برخى گفتهاند: كلمه «عباد» شامل مؤمن و كافر هر دو مىشود، بشرطى كه كافر از كفر خود دست بكشد. اينكه مىگويند: «بالغيب» بخاطر اين است كه آن بهشت را نه چشمى ديده و نه گوشى وصف آن را شنيده است. مردم مؤمن، با اينكه بهشت از نظرشان غايب است، بوجود آن تصديق و اعتراف دارند.
(إِنَّهُ كانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا): وعده خداوند، لا محالا، فرا مىرسد. در اينجا كلمه «مأتيا» اسم مفعول و به معناى اسم فاعل است. زيرا «آينده» و «آمده» يكى است.
برخى گويند: اسم مفعول به معناى اسم فاعل نيست، بلكه موعود بهشت است كه مؤمنين وارد آن مىشوند.
(لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً): در اين بهشتها سخن لغو و بىمعنى و بقولى شوخى و فحش و اراجيف، بگوش مؤمنين نمىخورد.
(إِلَّا سَلاماً): تنها سخنى كه مىشنوند سلام فرشتگان و سلام خودشان بيكديگر است. زجاج گويد: سلام، اسم جامعى است كه شامل هر خيرى مىشود.
(وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَ عَشِيًّا): مفسران گويند: در بهشت ماه و خورشيد نيست، تا صبح و شامى وجود داشته باشد. مقصود اين است كه غذاهايى مثل غذاى صبحانه و شام، براى آنها آورده مىشود. گويند: عرب هر گاه در روز دو وعده غذا مىخورد، خوشحال و هر گاه يك وعده غذا مىخورد، ناراحت مىشد. خداوند متعال به ايشان خبر داد كه در بهشت، مطابق دو وعده به شما غذا داده مىشود. در آنجا شبى وجود ندارد. سراسر نور است و روشنايى.
برخى گويند: حدود شب را بوسيله افكندن پردهها و بستن درها مىفهمند و حدود روز را بوسيله برداشتن پردهها و گشودن درها.