ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠١ - مقصود
واو و سكون لام قرائت كردهاند. بصريان و ابن كثير و خلف فقط در سوره نوح بضم واو خواندهاند. ديگران همه جا بفتح واو و لام قرائت كردهاند. ابو على گويد: ممكن است بضم واو جمع باشد. مثل: اسَد و اسْد و ممكن است مفرد باشد، مثل: حزن و حَزَن و حُزْن و عَرب و عُرْب. در شعر زير مفرد استعمال شده است:
|
فليت فلاناً كان فى بطن امه |
و ليت فلاناً كان ولد حمار |
|
يعنى: كاش فلان كس در شكم مادرش بود و كاش فلان كس بچه الاغ بود.
اعراب:
(أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآياتِنا ... أَطَّلَعَ ...): موصول مفعول اول و استفهام در محل مفعول دوم است.
كلا: اين كلمه براى زجر و ردع و تنبيه است. ابو حاتم گويد: اين كلمه در قرآن بدو معنى بكار مىرود: ١- يعنى چنين نيست ٢- تنبيه.
شأن نزول:
در روايت صحيح از خباب بن ارت، نقل شده است كه مىگفت: من مردى غنى بودم و از عاص بن وائل طلبى داشتم. هنگامى كه طلبم را از او مطالبه كردم، گفت: طلبت را نمىدهم، جز اينكه به محمد ٦ كافر شوى. گفتم: هرگز به او كافر نمىشوم. تا اينكه بميرى و مبعوث شوى. گفت: پس از مرگ زنده مىشوم و هنگامى كه بر سر مال و فرزند بازگشتم، دينم را ادا مىكنم. از اينرو خداوند: فرمود:( أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآياتِنا ...)
مقصود:
اكنون خداوند در وصف مؤمن مىفرمايد:
(وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً): گويند: منظور اين است كه خداوند بر هدايت كسانى كه بوسيله اديان منسوخ هدايت شدهاند، بوسيله قرآن كه ناسخ اديان است، مىافزايد. اين معنى از مقاتل است. برخى گويند: يعنى از راه كمك و توفيق بر طاعت، راه تحصيل خشنودى خود را به ايشان نشان مىدهد. مقصود اين است كه دلايل خود را به ايشان نشان مىدهد و الطاف خود را بر ايشان ارزانى مىدارد تا به-