ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٧ - ٥ - مقدمه بقلم استاد بزرگ شيخ محمود شلتوت

هدف جماعت تقريب اين است كه براى جهان اسلام غذاى فكرى سالمى فراهم آورد، زيرا دنياى اسلام، براى پايدار ماندن خود بچنين غذايى نيازمند است.

٥- مقدمه بقلم استاد بزرگ شيخ محمود شلتوت‌

شلتوت پس از نقل پاره‌اى از مطالبى كه طبرسى در مقدمه كتاب خود آورده، مى‌گويد:

امام سعيد، امين الاسلام، ابو على، فضل بن حسن طبرسى، كتاب خود را كه در ميان تفاسير جامع، بى نظير است، با اين عبارات رسا و گويا وصف كرده است. در وصف اين كتاب و بيان روش آن، بهتر از اين عبارات، چيزى نيافتم ...

گفتم اين كتاب در ميان كتب تفسير بى‌نظير است، زيرا با همه گسترش و عمق و تنوعى كه در بحثهاى آن هست، از لحاظ نظم و ترتيب، داراى خاصيتى است كه هيچ كتابى پيش از آن داراى چنين مقامى نبوده است. تقريباً كتابهاى تفسيرى كه بعداً هم نوشته شده، داراى چنين امتيازى نيستند، در تفاسيرى كه قبل از مجمع البيان نوشته شده است، روايات و اقوالى كه در مسائل مختلف وجود داشت، ضبط مى‌شد. بطورى كه گاهى فنى با فنى آميخته مى‌شد و خواننده به سختى مى‌توانست، مطلبى را كه ميخواست:

از اينجا و آنجا استخراج كند. در پاره‌اى از موارد مطلب بطور خسته كننده‌اى تفصيل داده مى‌شد و در پاره‌اى از موارد، بقدرى مطلب خلاصه شده بود كه مخل بمقصود بود.

در ميان مفسرينى كه بعداً آمده‌اند و مطالب را به تفصيل بررسى و تحقيق كرده‌اند، گروه قليلى هستند كه توانسته‌اند تفسير خود را در جوّ قرآن نگه دارند، بطورى كه خواننده احساس كند كه در فضاى كتاب خدا در حركت است و ارتباط بحث كاملا با قرآن محفوظ است و چنين نيست كه مفسر بخاطر كمترين مناسبتى بسراغ بحثهاى دور و دراز رفته باشد.

لكن تفسير مجمع البيان، يكى از كتابهاى جامعى است كه توانسته است با