ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧٦ - مقصود
عطيه عوفى گويد: درست است كه رحمت خداوند همه چيز را فرا گرفته است، اما تنها متقين هستند كه از رحمت خداوند برخوردار مىشوند، زيرا كافر در اين جهان از بركت وجود مؤمن، در آسايش است، چنان كه انسان از نور آتش ديگرى استفاده مىكند، اما در آخرت، خود مؤمن از اين رحمت استفاده مىكند. برخى گفتهاند:
يعنى اگر همه مردم و موجودات، داخل رحمت بشوند، آنها را فرا مىگيرد. لكن كسانى هستند كه بگمراهى تن مىدهند و داخل رحمت خدا نمىشوند. در حديث است كه پيامبر مشغول نماز بود، مردى اعرابى گفت: خدايا مرا و محمد را رحم كن و هيچكس را با ما مورد رحم قرار نده. همين كه پيامبر سلام داد، فرمود: چيزى را كه وسعت دارد، محدود ساختى! منظور حضرت رحمت خدا بود.
اين روايت، در صحيح بخارى است.
(فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ): رحمتم را براى كسانى واجب ميسازم كه از شرك و بقولى از گناهان كبيره، اجتناب كنند.
(وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ): و كسانى كه زكات اموال خود را بدهند، زيرا دادن زكات، از واجبات دشوار است. ابن عباس و حسن گويند: يعنى خدا و رسولش را اطاعت كنند، منظورشان تزكيه نفس و تطهير آن است.
(وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِنا يُؤْمِنُونَ): و كسانى كه حجتها و دلائل ما را مورد تصديق قرار مىدهند.
از ابن عباس و قتاده و ابن جريح روايت شده است كه: چون اين آيه نازل شد، شيطان گفت: رحمت خداوند شامل من هم مىشود، از اينرو خداوند فرمود:
(فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ) يهود و نصارا گفتند: ما هم تقوى داريم و زكات هم مىدهيم و به آيات خدا ايمان داريم. خداوند با آيه بعد(الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ ...) اختصاص به اين امت داد
.