ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤١ - مقصود

بيان آيه ١٤٢

لغت:

ميقات: فرق آن با «وقت» اين است كه ميقات، زمان يا مكانى است كه براى كارى تعيين شده و وقت، زمانى است كه ممكن است تعيين شده يا نشده باشد. بهمين جهت مى‌گويند: «مواقيت حج» يعنى جاهايى كه براى احرام تعيين شده است.

مقصود:

اكنون خداوند بدنباله نعمتهايى كه به بنى اسرائيل ارزانى داشته، اشاره ميكند و ميفرمايد:

(وَ واعَدْنا مُوسى‌ ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ): در سوره بقره، فرمود:(أَرْبَعِينَ لَيْلَةً) و در اينجا نفرمود: در باره آن چند وجه گفته شده است:

١- مدت اقامت موسى، ماه ذى القعده و ده روز اول ذى الحجه بود. اگر مى‌گفت «اربعين ليلة» معلوم نبود كه ابتداى آن اول ماه بود و همچنين معلوم نبود كه ايام، پياپى بود و نيز معلوم نبود كه ماه معينى بوده است. اين قول از فراءِ و مطابق نظر مجاهد و ابن عباس و ابن جريح و مسروق و بيشتر مفسران است.

٢- خداوند سى شب با موسى وعده گذاشت كه روزه بگيرد و از راه عبادت به خداوند تقرب يابد، بعد آن سى شب را با ده شب با تمام رسانيد تا وقت مناجات موسى فرا رسيد. برخى گفته‌اند: اين همان ده روزى است كه تورات در آن نازل شده است و از اين جهت، جداگانه ذكر شده است.

٣- موسى بقوم خود گفت سى روز از شما دور مى‌شوم تا بر آنها آسمان باشد، آن گاه ده روز ديگر اضافه كرد و اين خلف وعده نبود، زيرا هر گاه چهل روز، دور باشد سى روز هم دور بوده و بقول خود وفا كرده است. اين قول از امام باقر ٧ است. قريب‌