ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٣ - مقصود
بيان آيه ١٤٦- ١٤٧
قرائت
الرشد: كوفيان- بجز عاصم- بدو فتحه و ديگران بضم راء و سكون شين خواندهاند. تنها ابو عمرو ميان آنها فرق گذاشته و گفته است: قرائت دوم به معناى شايستگى عقلى- و قرائت اول بمعناى شايستگى دينى است.
گاهى هم به اين معنى نيامده است. مثل:
|
حنت الى نعم الدهنا فقلت لها |
امى بلا لا على التوفيق و الرشد |
|
يعنى: به شتر دهناءِ اشتياق پيدا كرد و من به او گفتم: مقصود من اين است كه توفيق پيدا كنم و به آنى دست يابم.
لغت:
رشد: پيمودن راه حق. ضد «غى» به معناى گمراهى.
حبوط: سقوط عمل و دچار آفت شدن آن.
مقصود:
(سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِ): در معناى اين جمله چند وجه گفتهاند:
١- يعنى مردم متكبر را از اينكه بوسيله آيات من كسب عزت و احترام كنند، محروم مىسازم. اين عزت و احترام، خاص مؤمنين است. چنان كه خداوند بموسى قدرتى بخشيد كه قبطيان را مىكشت و آنها از ترس اژدها جرات نداشتند از خود دفاع كنند و همچنين بنى اسرائيل را از دريا عبور داد و فرعون و قومش را غرق كرد. اين قول از ابو على جبائى است.
بنا بر اين منظور از آيات، ممكن است ساير ادله باشد و ممكن است منظور