ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٩ - اعراب

بيان آيه ١٧٩ تا ١٨١

قرائت‌

يلحدون: حمزه در همه جا بفتح ياءِ و حاء خوانده است. كسايى و خلف نيز در سوره نحل با او موافقت كرده‌اند، ديگران بضم ياء و كسر حاء خوانده‌اند. ابو الحسن گويد: هر دو بيك معنى است. لكن بضم ياء در كلام عرب بيشتر است. شاعر گويد:

«ليس الامام بالشحيح الملحد» يعنى: پيشوا، بخيل و ملحد نيست. در قرآن كريم است:(وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ ..)

(حج ٢٥)

لغت‌

ذرء: انشاء و خلق اسم: كلمه‌اى است كه دلالت بر معنى كند بطور اشاره و فعل كلمه‌اى است كه دلالت بر معنى كند بطور افاده و صفت كلمه‌اى است كه از يك اصل گرفته شده و تابع اسم است.

الحاد: انحراف از راه راست. لحد قبر هم بهمين مناسبت است كه در كنار قبر است.

اعراب‌

لجهنم: لام عاقبت. مثل‌(فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ‌)( لَهُمْ عَدُوًّا) (قصص ٨) يعنى او را گرفتند و سر انجام دشمنشان شد. در حالى كه او را گرفته بودند كه نور چشمشان باشد. چنان كه زن فرعون گفت:(قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ) (قصص ٩).

شاعر گويد:

يعنى: اى ام سماك، شيون مكن كه هر چه مادر بزايد، سر انجام مى‌ميرد.