ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧٣ - مقصود

دچار بيمارى مى‌كند و بوسيله آن بر بندگان سخت مى‌گيرد، تا به عبادت خداوند تن دهند.

اينكه بيماريها و گرفتاريها فتنه ناميده شده، بخاطر اينست كه قوه صبر را تقويت مى‌كند. نظير ديگر آن اين آيه است:(أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ) (عنكبوت ٢) يعنى آيا مردم گمان ميكنند كه اگر بگويند ايمان آورده‌ايم، دچار سختيهاى دنيا نميشوند؟

ابن عباس گويد: يعنى اين لرزش شديد، چيزى جز عذاب تو نيست. در اين آيه نيز خداوند، عذاب را فتنه ناميده است:( يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ‌) (ذاريات ١٣.

روزى كه آنها بر شعله آتش معذب هستند) گويى منظور اين است كه اين هلاكت، چيزى جز عذاب تو نيست كه بر اثر كفر و گوساله پرستى و درخواست رؤيت، دامنگيرشان شده است.

(تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدِي مَنْ تَشاءُ): اين لرزش را بهر كه بخواهى ميرسانى و از هر كه بخواهى دور مى‌سازى. اين معنى از ابن عباس است. برخى گويند: يعنى هر كه را بخواهى بواسطه ترك صبر و نارضايتى از ثواب خود محروم مى‌كنى و هر كه را بخواهى، بواسطه صبر و رضا بسوى ثواب خود هدايت مى‌كنى.

(أَنْتَ وَلِيُّنا): تو ياور ما و صاحب اختيار مايى و ما را حفظ مى‌كنى.

(فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَيْرُ الْغافِرِينَ‌): ما را بيامرز و بر ما رحم كن كه تو بهترين عيب پوشان و برترين بخشندگانى‌

.