ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٦٠ - مقصود

بيان آيه ١٤٩

قرائت‌

لئن لم يرحمنا ربنا و يغفر: كوفيان بجز عاصم- هر دو فعل را به تاء و «ربنا» را به نصب خوانده‌اند و بنا بر اين فعل براى مخاطب است و «ربنا» منادى است. طبق قرائت ديگران «ربنا» فاعل فعل است.

لغت:

سقط فى ايديهم: يعنى بلا را در دست خود يافتند، اين جمله را در باره كسى مى‌گويند كه به اشتباه خود پى برده و پشيمان شده است.

مقصود:

اكنون خداوند خبر مى‌دهد كه آنها از پرستش گوساله نادم شدند. مى‌فرمايد:

(وَ لَمَّا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ وَ رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا قالُوا ...) همين كه بر اثر مراجعت موسى و راهنمايى‌هاى او پشيمان شدند و دانستند كه گمراه شده و از راه حق دور شده‌اند، گفتند: اگر خداوند توبه ما را قبول نكند و گناه گوساله پرستى ما را نيامرزد، زيانكار و سزاوار عذاب خواهيم بود.

حسن گويد: جز هارون، همه آنها به پرستش گوساله پرداخته بودند، زيرا موسى گفت:(رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي) (خدايا خودم و برادرم را بيامرز) و اگر غير از آن دو، مؤمن ديگرى هم باقى مانده بود، موسى در حقش دعا مى‌كرد.

ديگران گفته‌اند: بعضى از قوم به پرستش گوساله پرداختند

.