ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٣ - مقصود
بيان آيه ١٣٧
قرائت:
يعرشون: ابن عامر و ابو بكر بضم راء و ديگران بكسر راء خواندهاند. اما كسر راء فصيحتر است.
لغت:
يعرشون: ابو عبيده گويد: يعنى بنا مىكنند. «عرش مكه» يعنى بناى مكه
اعراب:
(مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا): ممكن است مفعول «اورثنا» يا مفعول فيه باشد.
برخى گويند: مفعول فيه براى «يستضعفون» است. بنا بر اين «هاءِ» در «فيها» به «التي» كه صفت «ارض» محذوف است باز مىگردد و محل آن نصب است به «اورثنا».
مقصود:
(وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا الَّتِي بارَكْنا فِيها): بدنبال مطالب پيش مىفرمايد: قوم بنى اسرائيل را كه بر اثر ظلم قبطيان ضعيف شده بودند، قدرت بخشيديم و پس از هلاك فرعون، سراسر قلمرو كشور فرعون را در اختيار آنها گذاشتيم و بوسيله زراعت و ميوه و جارى كردن چشمهها و نهرها آنجا را بركت داديم.
حسن گويد: قلمرو كشور فرعون شام و مصر بود. قتاده گويد: شرق و غرب شام بود. جبائى گويد: مصر بود. زجاج گويد: داود و سليمان از بنى اسرائيل بودند و بر كشور فرعون حكومت كردند.
(وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا): وعده نيكويى كه