ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨ - ٥ - مقدمه بقلم استاد بزرگ شيخ محمود شلتوت

بحثهاى فراوان و عميقى كه دارد، داراى نظمى بى‌نظير باشد و مطالب را دسته بندى و منظم كند و خواص تفسير را از دست ندهد و توجه داشته باشد كه تفسير فنى است در خدمت قرآن، نه در خدمت لغت و نه در خدمت فقها و نه براى تطبيق قرآن با نحو سيبويه يا بلاغت عبد القاهر يا فلسفه يونان و روم و نه براى تطبيق بر مذاهبى كه خود موظفند تابع قرآن باشند نه متبوع آن! يكى از مزاياى اين روش اين است كه خواننده كتاب بمقصدى كه دارد، بهتر دست مى‌يابد. كسانى كه طالب تحقيق در باره لغت يا نحو باشند بفصل مخصوص آن مراجعه مى‌كنند و كسانى كه بخواهند در باره قرائتهاى مختلف از لحاظ روايت و دليل تحقيق كنند بفصل مخصوص آن مراجعه مى‌كنند و مطلب خود را به آسانى بدست مى‌آورند و ...

بدون ترديد، اين روش، كار را براى كسانى كه مشغول مطالعه قرآن هستند، آسان مى‌كند. مخصوصاً در عصر حاضر كه مهمترين عاملى كه افراد را از مطالعه كتب تفسير باز مى‌دارد، همان دشواريهايى است كه در اين راه مشاهده مى‌كنند و حوصله اينكه با صبر و استقامت مطلب را دنبال كنند، ندارند.

اين بود مزيت اين كتاب، از لحاظ نظم و ترتيب، در كنار مزاياى علمى و فكرى آن ٢ براى تأليف، دو روش وجود دارد:

١- اينكه نظر مؤلف، اين باشد كه عقيده خود را در برابر خوانندگان قرار دهد. چنين مؤلفى تمام كوشش خود را در اين راه صرف مى‌كند. بدون اينكه انحرافى پيدا كند، يا راه ديگرى هم بخواننده ارائه دهد.

اين روش در پاره‌اى از موارد مقبول است. از جمله اينكه مؤلف بخواهد كتاب خود را براى پيروان مذهب خاصى بنويسد. در اين مورد، مؤلف، فرض مى‌كند كه‌