علت انتخاب اين بحث براى موضوع درس، اهميت بحث زكات است كه متأسفانه امروز كمتر به آن توجه شده است و شايد در برخى از جوامع اسلامى مغفولٌ عنه واقع شده است. نكته ديگر در انتخاب اين بحث آن است كه در فروع و لابه لاى مباحث زكات نقدين يا زكات مال التجارة، بحث‌هاى اقتصادى خوبى قابل طرح است. مثلاً به مناسبت بحث زكات نقدين، شايسته است به مباحثى چون ماهيت نقد يا پول و نقش پول در نظام اقتصادى پرداخته شود. هم چنين در بحث زكات مال التجاره به عنوان يكى از ماليات‌هاى اسلامى، مباحث مهمى قابل طرح است كه به نظر مى‌رسد بايد اين مباحث به تدريج وارد بحث‌هاى خارج حوزه شود.

نكته سوم، شخصى است؛ چون ما بحث خمس را حدود ٢٠ سال پيش در مدرسه فيضيه به پايان رسانديم و در دو جلد چاپ و منتشر شد، با توجه به سنخيت مباحث خمس و زكات مناسب است اين دو بحث متعاقب هم مطرح شوند.

مرحوم سيد مى‌فرمايد: «كتاب الزكاة التى وجوبها من ضروريات الدين و منكره مع العلم به كافر، بل في جملةٍ من الاخبار إن مانع الزكاة كافر».

كلمه زكات از نظر لغوى به دو معنا آمده است: به معناى نمو و رشد و ازدياد مال و به معناى تزكيه و پاكى از آلودگى‌ها. تزكيه نفس هم از همين معناى دوم اخذ شده است، تعبير «كُلُّ يابس زكيّ» هم كه در باب طهارت آمده به همين معناست. معناى اصطلاحى و شرعى زكات هم مشخص است.

در ابتدا مرحوم سيد اين بحث را مطرح كرده كه وجوب زكات از ضروريات است، پس منكر آن با علم به ضرورى بودن آن، كافر است. اينكه زكات از ضروريات دين است روشن است؛ زيرا آيات زيادى در باره زكات آمده است و از