فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢١
٤. فاضل هندى (م ١١٣٧ هـ . ق ): در ميان متأخران، فاضل هندى در كشف اللثّام افزون بر سيصد و پنجاه مورد، در مقايسه با جواهر الكلام و مفتاح الكرامة، هركدام باحدود دويست مورد و مستند الشيعه و رياض المسائل، هر كدام با حدود صد مورد، بيشترين استقبال را از مطالب اصباح كرده است. در كشف اللثام براى نقل مطالب اصباح تعبير «في الاصباح» آمده است و ديگر متأخران نامبرده مطالب اصباح را با تعبير «عن الاصباح» (٢١٩)نقل كردهاند و در بسيارى از موارد تصريح كردهاند كه مطالب اصباح را از كشف اللثام (٢٢٠)گرفتهاند. اين قراين، شاهد بر اين ادعا است كه تنها فاضل هندى به صورت مستقيم به اصباح مراجعه داشته و ديگر متأخران از او نقل كردهاند.
نكته آخر: در اصباح لغزشهايى به چشم مىخورد يا به آن نسبت داده شده كه در اينجا به دو نمونه از آنها اشاره مىكنيم:
١ ـ شيخ در بحث كفاره مردى كه با زن حايض خود نزديكى كرده، دوحكم دارد: وجوب و استحباب؛ ليكن كيدرى تنها استحباب را به شيخ نسبت مىدهد. شواهدى كه گوياى غير موجه بودن اين نسبت و عدم دقت كيدرى، يا از قلم افتادن وجوب است، عبارتاند از:
الف ـ از ميان كتب شيخ، كتابى كه كيدرى بيشتر عين عباراتش را نقل مىكند، مبسوط است كه حاوى حكم وجوبى است. (٢٢١)
(٢١٩) به عنوان نمونه ر.ك: رياض المسائل (طبع جديد) ج١، ص٦٨؛ مفتاح الكرامه، ج٢، ص٥٠٢؛ مستند الشيعه، ج١، ص٨٩.
(٢٢٠) مفتاح الكرامه، ج١، ص١٢٢؛ ج٢، ص٤١٥ و ٥٠٥ و ج٣، ص٦٨؛ جواهر الكلام، ج١، ص٢٣٤؛ ج٢، ص٤٦ و ج٣، ص٤٤.
(٢٢١) مبسوط، ج١، ص٤١.