دليل ما، يكى اجماع و ديگرى روايات رسيده از امير مؤمنان(ع)، عبداللّه‌ بن عمر، عبداللّه‌ بن عباس، عبداللّه‌ بن مسعود و انس بن مالك است كه گفته‌اند: اگر هلال، پيش از ظهر ديده شود، از آن شب گذشته است. در اين سخن، مخالفى هم وجود ندارد.» (٢٤)

حلبى (م: در حدود٤٨٠هـ . ق .) در اشارة السبق، مى‌نويسد:

«اگر ديدن هلال، در روز باشد، به شب آينده بستگى دارد، نه به شب گذشته.» (٢٥)

شيخ طوسى (م:٤٨٠هـ . ق .) در خلاف مى‌نويسد:

«اگر هلال، پيش از ظهر، يا پس از آن ديده شود، به شب آينده بستگى دارد، نه به شب گذشته. همه فقيهان بر اين نظرند. امّا گروهى از اصحاب ما بر اين نظرند كه: اگر هلال، پيش از ظهر ديده شود، از آن شب گذشته است و اگر پس از ظهر ديده شود، از آنِ شب آينده.

ابو يوسف نيز، همين نظر را برگزيده است.

دليل ما، اخبارى است كه آنها در كتاب پيش گفته نقل كرديم و هم در آن جا درباره روايت‌شاذ مخالف، سخن گفتيم.

دليل ديگر ما، فرموده پيامبر(ص) است: «اذا رأيتم الهلال فصوموا و اذا رأيتموه فافطروا.»

اين، در حالى است كه [بنا بر فرض مسأله ] شخص هلال را در روز ديده و از اين روى مى‌بايست، روزه داشتن [در مورد آغاز ماه رمضان ]و روزه نداشتن [در آغاز ماه شوال ]از فرداى آن روز باشد؛ زيرا اگر خود آن روز را روزه بدارد، پيش از ديدن روزه داشته است. همچنين اين نظر از على(ع)، عمر بن خطاب، عبداللّه‌ بن عمر و انس بن مالك نقل شده است كه همه گفته‌اند: هلال، در چنين فرضى، از آنِ شب آينده است و در اين سخن هم، مخالفى با آنان نيست و اين، خود دليلى است بر اين كه همين مورد اجماع صحابه بوده است.» (٢٦)

همو، در مبسوط مى‌نويسد:

«اگر هلال، پيش از زوال، يا پس از آن

(٢٤)الجوامع الفقهيه، ص٢٤١.
(٢٥)همان، ص١٢٤.
(٢٦)خلاف، شيخ طوسى، ج١، ص١٤٣.