شده است: علم وحكمت محيط ولايتناهاى الهى است كه همه زمانها و مكانها را در زير بال هماى خود مى‌گيرد و بر همه سرزمينها و كشتزارهاى حيات مى‌بارد و همه جا و هر زمان را سيراب مى‌كند.

زمان و مكان و اوضاع و احوال گوناگون زندگى بشر و تازه‌هاى جهان، به فقيه دين شناس و زمان شناس كمك مى‌كند كه خود و اهل زمان خود را از آن كوثر؛ يعنى سرچشمه لايزال و فزاينده، سيراب سازد و محروميّت از آن را براى بشر كه همواره و همه جا نيازمند دين و شريعت الهى است، برنتابد.

در فهم و تطبيق اين اصل كلّى، روشن بينى و در عين حال، انضباط فكرى تمام بايد به كار گرفته شود. هر گونه افراط و تفريط در اين كار حسّاس و خطير، زيانهاى جبران‌ناپذير به بار خواهد آورد.

در اين كار، لطمه بى بند و بارى علمى، به همان اندازه سنگين است كه جمود فكرى و كوته بينى.

شناختن نقش هر زمان و هر مكان، همواره بايد با پايبندى به اصول فقاهت كه «روش» ى علمى و تخصصّى است، همراه باشد. و اين معناى سخن امام راحل، رحمة اللّه‌ عليه، كه فقه پوينده و منطبق بر نيازهاى هميشه و همه جا را همان فقه سنتى دانسته و بر اين پاى فشرده‌اند.

از اين جا مى‌توان دانست كه تنها فقهاى كار آزموده و اهل فنّ، صلاحيّت آن را دارند كه تأثير زمان و مكان را در احكام شريعت بشناسند و بر طبق آن فتوا دهند. اين امر خطير از دسترس ناخبرگان و غير متبحّران اقيانوس فقاهت، بسى دور است.

اكنون جمع شما فرزانگان و دانشمندان دين شناس و خبرگان