١. على بن إبراهيم، عن أبيه، عن عثمان بن عيسى، عن على بن سالم، عن ابى عبداللّه‌(ع) قال: (ان اشدّ الناس عذاباً يوم القيامة رجل اقرّ نطفته فى رحم يحرم عليه) (١)

سخت‌ترين عذاب در روز قيامت، براى مردى است كه نطفه خود در مهبلى قرار دهد كه بر او حرام است.

شيخ صدوق در عقاب الاعمال (٢)و برقى در المحاسن (٣)، اين روايت را نقل كرده‌اند. بيان دلالت: از ظاهر حديث بر مى‌آيد كه قرار دادن نطفه در مهبلى كه بر مرد حرام است، سخت‌ترين عذاب را در پى دارد. به گونه‌اى اگر شخصى زنا كند و آب خود را در خارج مهبل بريزد، ديگر اين عذاب سخت، موضوع نخواهد داشت. بنابراين، خود قرار دادن نطفه در مهبلى كه بر مرد حرام است، گناه كبيره به حساب مى‌آيد. پس، همان گونه كه قرار دادن نطفه در مهبل زن، از راه زنا، كه راه معمول به حساب مى‌آيد، حرام است، از راه غير معمول [تلقيح مصنوعى ]نيز حرام خواهد بود، زيرا، بى‌گمان، موضوع حرام بودن تحقق يابيده و اطلاق روايت آن را در بر مى‌گيرد و در پى آن، حرمت هم مى‌آيد.

اين كه در روايت، به نطفه (كه آميخته‌اى از منى مرد و تخمك زن است) تعبير شده، نشان دهنده آن است كه موضوع حرام بودن: بسته شدن نطفه، با تخمك زنى است كه بر مرد حرام است. بنابراين ، اگر تنها منى مرد در مهبل زن قرار گيرد و نطفه بسته نشود، موضوع اين حرام، تحقق پيدا نكرده است.

خلاصه: هنگامى كه اين حديث را در كنار دليلهاى حرام بودن زنا بگذاريم، چنين نتيجه مى‌گيريم:

نفس زنا، يك حرام است و قرار دادن نطفه (كه از منى مرد و تخمك زن بسته شده) گناه ديگر. و اين حرام بودن، به تناسب حكم و موضوع، فراگير است: هم موردى را مى‌گيرد كه منى مرد، از راه معمول در مهبل زن قرار گيرد و هم موردى را كه كار، از

(١)كافى، ثقة الاسلام كلينى، ج٥، ص٥٤١، دارالتعارف، بيروت ؛ وسائل الشيعه، شيخ حر عاملى، ج١٤، ص٣١٠، داراحياء التراث العربى، بيروت.
(٢)ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شيخ صدوق، ص٣١٣، مكتبة الصدوق، تهران.
(٣)المحاسن، احمد بن خالد برقى، ص١٠٦، دارالكتب الاسلاميه، تهران.