«سيد مرتضى در مسائل ناصريه، هنگامى كه سخن ناصر، مبنى بر اين كه اگر هلال،پيش از ظهر ديده شود، به شب پيش تعلق دارد، مى‌گويد: همين صحيح است و همين نيز نظر ماست.

شيخ در خلاف مى‌گويد: اگر هلال، پيش از زوال، يا پس از آن ديده شود، از آن شب آينده است، نه شب گذشته.

ابن جنيد مى‌گويد: اگر ثابت نشود كه شب پيش، ماه ديده شده است، ديدن هلال در سى‌ام رمضان، هر گاه از روز كه باشد، ايجاب مى‌كند كه روزه آن روز را بگشايند. امّا اگر، ديدن ]در شب پيش [ثابت‌شود، در هر گاه از روز سى‌ام كه باشد، بايد روزه را گشود.

نزديك‌تر آن است كه اين معيار،در آغاز روزه معتبر دانسته شود، نه در پايان روزه و عيد گرفتن.» (٣٧)

شهيد(م:٧٨٦هـ . ق .) در قواعد مى‌نويسد:

«نه جدول اعتبار دارد ... و نه ديدن هلال ماه در روز سى‌ام.» (٣٨)

همو در دروس مى‌نويسد:

«سلار، خبر واحد را در اثبات اوّل ماه [رمضان ] كافى دانسته و مرتضى، ديدن آن را پيش از ظهر كافى شمرده است. پس در چنين صورتى، ماه از آنِ شب پيش است، به دليل روايت حماد، كه روايتى حسن است، ولى معارض دارد.

فاضل، در اثبات اول ماه، به اين روايت، عمل كرده است. بر اين پايه،اگر هلال ماه [شوال ]در شب سى و يكم ديده نشود، بايد روز بعد را نيز روزه گرفت.» (٣٩)

محقق ثانى در جامع المقاصد مى‌نويسد:

«جدول، عدد ... و ديدن در پيش از

(٣٦)تذكره، علامه، ج١، ص٢٦٧.
(٣٧)مختلف، علامه، ج٢، ص٥٩٠.
(٣٨)قواعد، شهيد، ص٦٩.
(٣٩)دروس، شهيد، ص٧٧.