در جستجوي عرفان اسلامي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣١٦ - ظاهر، گواه باطن؟

كسى مى‌تواند از طريق ارتباط با جن و برخى قدرت‌هاى مخفى و نامرئى ديگر نظير ارواح، چنين كارهايى را انجام دهد. برخى كارهاى خارق العاده ممكن است نتيجه سال‌ها تمرين و تكرار و پى‌گيرى‌هاى مستمر و شبانه‌روزى و طاقت‌فرسا و بر اساس اين قاعده باشد كه زحمتى كشيده و مزدش را هم گرفته است. البته اين امكان هم وجود دارد كه كسى واقعاً در اثر تسليم در برابر خداوند و عبوديت، صاحب كراماتى شده باشد.

اكنون اين سؤال پيش مى‌آيد كه در اين صورت چگونه مى‌توان تشخيص داد كه يك كار خارق العاده آيا از مصاديق «كرامت الهى» است يا از انواع ديگر كارهاى خارق العاده مى‌باشد؟ پاسخ اين است كه اين امر ميسر نيست مگر آن‌كه ما شخص را به درستى بشناسيم. البته اين كار ممكن است ‌به ويژه در برخى موارد‌ـ كار چندان ساده‌اى نباشد؛ ولى به هر حال چندان دشوار و ناممكن هم نيست. انسان مى‌تواند بررسى كند كه آيا اعتقادات شخص و مذهب و مسلك، و رفتار و كردارش درست بوده و آيا زندگى خود را طبق دستورات شرع مقدس و خدا و پيامبر تنظيم كرده يا اين‌كه اهل اعمال خلاف شرع و رياضت‌هاى باطل است و عقايد درست و صحيحى ندارد.

ظاهر، گواه باطن؟

به هر حال آنچه كه باز هم بر آن تأكيد مى‌كنيم، اشتباهى است كه در تشخيص «كشف» و «كرامت» الهى و ربانى از امور باطل ممكن است براى انسان پيش آيد. همان گونه كه