حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٧ - تحلیل جامعه شناختی موانع پایداری حکومت علوی با تأکید بر نهج البلاغه
كه خدا پيامبر شما را برانگيخت. به خدايى كه او را براستى مبعوث فرمود، بهم خواهيد در آميخت، و چون دانه كه در غربال بريزند يا ديگافزار كه در ديگ ريزند، روى هم خواهيد ريخت، تا آنكه در زير است زبر شود، و آنكه بر زبر است به زير در شود، و آنان كه واپس ماندهاند، پيش برانند، و آنان كه پيش افتادهاند، واپس مانند ...[٢٣٤]
مغیرة ضبّی[٢٣٥] گوید: اشراف کوفه با علی(ع) دورویی، ولی در نهان هوای معاویه در سر داشتند؛ زیرا علی(ع) از داراییهای عمومی به هیچ کس، بیش از حقش نمی داد، درحالی که معاویةبنابیسفیان به هر یک از اشراف، دوهزار درهم میداد.[٢٣٦]
حضرت باید چنین جامعه منحرف از سنت پیامبر(صل) را اصلاح و به جایگاه اصلیاش یعنی زمان پیامبر(صل) برگردانند؛ اما با موانع و مشکلاتی در حکومت خود روبرو گردیدند.
٣.٢. ایجاد فتنه و جنگ های داخلی( جنگ با مسلمانان)
اقدام های اصلاحی امام(ع) در حکومت، به قدری خودکامگان، قدرتطلبان و مکنتجویان را به خطر انداخت که بلافاصله به اقداماتی جهت براندازی حکومت او پرداختند؛چنان که حضرت در فرازی از نهجالبلاغه میفرمایند:
فَلَمَّا نَهَضْتُ بِالْأَمْرِ نَكَثَتْ طَائِفَةٌ وَ مَرَقَتْ أُخْرَى وَ قَسَطَ آخَرُونَ ...وَ لَكِنَّهُمْ حَلِيَتِ الدُّنْيَا فِي أَعْيُنِهِمْ وَ رَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا؛[٢٣٧] چون به كار برخاستم گروهى پيمان بسته شكستند و گروهى از جمع دينداران بيرون جستند و گروهى ديگر با ستمكارى دلم را خستند. گويا هرگز كلام پروردگار را نشنيدند يا شنيدند و كار نبستند، كه فرمايد: <سراى آن جهان از آن كسانى است كه برترى نمىجويند و راه تبهكارى نمىپويند، و پايان كار، ويژه پرهيزگاران است> آرى به خدا دانستند، ليكن دنيا در ديده آنان زيبا بود، و زيور آن در چشم هايشان خوشنما»[٢٣٨]
مخالفت، مقابله و معارضه گروهها با امام(ع)، سرنوشت حکومت را تغییر داد؛
[٢٣٤]. نهج البلاغه، خطبه ١٦، صص١٧-١٨.
[٢٣٥]. وی از فقیهان کوفه و از راویان ثقه شمرده شده، سال ١٣٦ از دنیا رفت؛ ر.ک: تهذیب التهذیب، ج١٠، صص٢٤١-٢٤٢.
[٢٣٦]. الغارات، ص٢٩.
[٢٣٧]. نهج البلاغه، خطبه٣، ص٤٩.
[٢٣٨]. ترجمه شهیدی، ص٩.