متعال[١٩٠] گوشه ای از فضائل خود را برشمرده اند که این امر در نهایت منجر به انشاء بخشی از احادیث علو مضمون شده است؛ البته روشن است که صرف نقل فضائل و مناقب اهل بیت(عهم) نشانه علو مضمون و برتری محتوایی آن نیست؛ بلکه روایات حاوی فضائل و مناقب ائمه(عهم) بستر معرفتی ای است که می تواند زمینه ساز صدور متون با مضامین عالی گردد؛ روایاتی كه به كیفیت خلقت اهل بیت(عهم) و نقش آنان در عالم تكوین، تشریع و... پرداخته از این نمونه است؛ چنان که از مصداق های روشن این گونه از احادیث، نامۀ امیرمومنان(ع) در جواب معاویه است که به بیان فضائل خود و اهل بیت(عهم) پرداخته اند؛ ایشان در قسمتی از نامه می فرمایند: «فَإِنَّا صَنَائِعُ‌ رَبِّنَا وَ النَّاسُ بَعْدُ صَنَائِعُ‌ لَنَا»[١٩١]

از ظاهر این سخن چنین برداشت می شود كه مردم مخلوق معصومان(عهم) هستند درحالی كه طبق آموزه های توحیدی شیعه، همه مخلوقات مستقیما از جانب خداوند آفریده شده اند: «اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَی‌ءٍ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَی‌ءٍ وَكیل‌»[١٩٢] ابن ابی الحدید توضیحی درباره این كلام می دهد و توجیه می كند كه اهل بیت(عهم) مخلوق خدایند و واسطه ای در خلقت آنان نیست؛ ولی در خلقت مردم واسطه ای است كه آن امامان(عهم) هستند؛ وی بعد از تاویل و توجیه عبارت می گوید:

این مقام بزرگی است كه ظاهرش را شنیدی اما باطنش این است كه ائمه بنده خدایند و مردم بنده ائمه هستند.[١٩٣]

تفسیر باطنی ابن ابی الحدید از كلام امام(ع)، از برخی زیارت نامه های امامان هم فهمیده می شود؛ برای نمونه در یکی از زیارتنامه های امام حسین(ع) فرازی آمده است كه در آن، زائر به عبودیت خود و پدر و مادرش در برابر امام(ع) اقرار می كند:

السَّلَامُ عَلَیكَ یا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَیكَ یا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، عَبْدُكَ وَ ابْنُ عَبْدِكَ وَ ابْنُ أَمَتِكَ الْمُقِرُّ بِالرِّق وَ التَّارِكُ لِلْخِلَافِ عَلَیكُمْ وَ الْمَوَالِی

[١٩٠]. نهج البلاغه، نامه٢٨.

[١٩١]. همان، نامه ٢٨.

[١٩٢]. سوره زمر، آیه ٦٢.

[١٩٣]. شرح ابن ابی الحدید، ج١٥ ص١٩٤.