حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤٩ - شیوۀ صحیح اعتبارسنجی روایات بحارالانوار از دیدگاه آیتالله محمدآصف محسنی در مشرعة بحارالانوار
در ابواب آیات نازل شده در شأن امام علی(ع) که بر فضیلت و امامت ایشان دلالت میکند سه باب به آیه <انما ولیکم الله> و آیه تطهیر و آیه <هل أتی> اختصاص یافته است؛ نویسنده مشرعة در هر سهباب سخن از نبود روایات معتبر السند از طریق شیعه میکند و سپس در هر سه، سخنانی دال بر مسلم بودن نزول این آیات در حق امام علی(ع)، خصوصا به قرینه روایات نقل شده از طرق اهلسنت میکند و از تلاشهای نویسنده بحارالانوار وسایر علما در این زمینه قدردان است؛[٤٣٥] نویسنده مشرعة پس از این سهباب، در آیات نازله در شأن امام علی(ع) از بررسی ابواب دیگر مربوط به آیات نازله در شأن امام علی(ع) (از باب هفت تا باب ٣٩) منصرف میشود و طی یک تحلیل کلی، با اشاره به کمی روایات معتبر السند از طریق خاصّه در این ابواب، به استناد وجود قرینه مهمِ نقل این روایات در کتب مخالفان، آنها را دارای قرینه صحت و اعتبار مضمونی میداند:
و أما الباب ۷ الى الباب ٢٤ وهو آخر الجزء ٣٥ فكلها تتضمن روایات نزول آيات في حق امیرالمؤمنين، و الروايات المعتبرة سندا فيها قليل جدا، کالمذكورة برقم ۸ ص ۲۹۲ الباب ۹ وبرقم ۲ ص ۳۷۵ الباب ۱۷، ولكن روایات اهل السنة ربما تعد قرينة على صحتها اذ لا داعي لهم لوضع الفضائل في حقه(ع) و اذا كان مدلول الروايات انطباق الآيات عليه من باب التطبيق فالامر اسهل ... [٤٣٦]
نویسنده مشرعة در بررسی ابواب جلد ٣٦ بحارالانوار که بهطورعمده به روایات دوازده امام اختصاص دارد، باب نصوص پیامبر(صل)در مورد امامان(عهم) را مورد تحلیل قرار میدهد و میگوید: این باب یکی از بزرگترین ابواب روایی از جهت تعداد
[٤٣٥] . همان، ج٢، ص ٨٥-٨٨؛ (این سهباب در المعتبر حذف شده است و اصلا اشاره ای به نظر نویسنده مشرعة نشده است؛ المعتبر، ج١، ص٤٥٥).
[٤٣٦] . همان،ج٢، ص٨٩؛ (کل این ابواب در جلد ٣٥ و ٣٦ بحارالانوار که مورد اشاره نویسنده مشرعة است و نسبت به اعتبار آنها تصریح دارد از المعتبر حذف شده است و حتی به نظر نویسنده مشرعة، دال بر اعتبار این اخبار اشاره ای نشده است و بالاتر، اشاره نشده که صاحب مشرعة در این ابواب بنا نداشته روایات شیعی را به دقت از نظر سندی بررسی کند؛ المعتبر،ج١، ص ٤٥٨).