برخی اسانید روایات و کتاب الکافی نام راوی به‌صورت «الحصین» ثبت شده است؛[٢٦٩] البته در میان اصحاب امام کاظم(ع) نام «حسین بن مخارق» آمده؛ اما علامه در خلاصة الاقوال به نقل از شیخ طوسی نام این راوی را «حضین» با ضاد گزارش کرده است.

٢. طبقه شناسی راوی

یکی از راه‌های کشف تصحیف در سند روایات، شناخت طبقه راویان است؛ شناسایی زمان ولادت و وفات راوی، اساتید، شاگردان و راویان معاصر می‌تواند پژوهشگر را در شناسایی تصحیفات راه‌یافته در نام راویان و یا اجزای سند مانند تصحیف حرف «واو» به «عن» و یا «بن» به «عن» یاری نماید.

در کتاب قاموس الرجال با استفاده از این ‌روش و کشف طبقات روایان، بسیاری از موارد تصحیف، کشف شده که در ادامه به چند نمونه اشاره می‌گردد:

نمونه نخست: علامه شوشتری در شرح‌حال «احمد بن محمد البارقی»[٢٧٠] با توجه به نظر جامع الرواة[٢٧١] که با استناد به ضبط «الکافی» و نیز به قرینه روایت «سهل» از «البرقی» عنوان صحیح راوی را «البرقی»[٢٧٢] دانسته، مقدمات این ادعا را مردود می‌داند.

استدلال مرحوم شوشتری این است که هیچ گزارشی نسبت به روایت «سهل» از «البرقی» ثبت نشده است؛ چراکه «احمد برقی» مانند «احمد بن محمد بن عیسی الأشعری» در طبقه «سهل» قرار دارد و مرحوم کلینی از همه ایشان با واسطه «عدّة‌ من اصحابنا» گزارش می‌کند؛[٢٧٣] ازاین‌رو، در روایت «سهل» از «احمد البرقی» تحریف رخ

[٢٦٩]. ر.ک: رجال الطوسی، ص ١٩١، ش ٢٣٦٣، خلاصة الاقوال، ص ٣٤٢، ش ١٣٥٥، تحقیق قیومی در آن «الحضین» با ضاد ثبت شده است، ایضاح الاشتباه، ص ١٦٥، ش ٢٣٦، رجال ابن داود، ص ٢٤٧، ش ١٥٢.

[٢٧٠]. ر.ک: تهذیب الاحکام، ج ٦، ص ٣٣٢، ح ٩٢٣.

[٢٧١]. ر.ک: جامع الرواة، ج ١، ص ٢٢ و ٦٢؛ «الظاهر ان الصواب احمد بن محمد البرقی کما فی الکافی،... بقرینه روایة سهل عن احمد بن محمد البرقی و روایته عن ابی علی بن راشد و اتحاد الخبر».

[٢٧٢]. ر.ک: الکافی، ج ٥، ص ١٠٩، ح ١٤.

[٢٧٣]. ر.ک: الکافی، ج ٢، ص ٥٢٦، ح ١٤؛ ص ٥٣٩، ح ١٦؛ ص ٦٦٠، ح ١؛ ج ٣، ص ٤٩٧، ح ٢؛ ج ٤، ص ١١، ح ٢؛ ص ٢٧، ح ١؛ ص ٥٥، ح ٥ و ....