یکی از راه‌های شناخت تصحیف، مقابله متن‌های موجود با نسخه‌ اصلی مؤلف است؛ شناخت قواعد مربوط به نسخه‌های خطی و اعتبارسنجی آن‌ها می‌تواند یاری‌کننده پژوهشگران این حوزه در شناخت تصحیفات سندی و متنی باشد؛ محقق شوشتری نیز از این شیوۀ مقابله با نسخه‌های معتبر منابع رجال، برای کشف تصحیفات سندی بهره‌برده است؛ برخی از این نسخه‌ها در اختیار ابن‌طاووس، علامه حلی و ابن‌داود بوده و صاحب قاموس نظرات خود را با این نسخه‌ها تطبیق می‌دهد؛ وی در موارد اختلاف بین ابن‌داود و علامه حلی در گزارش سخن شیخ طوسی، نقل ابن داود را ترجیح می‌دهد؛ زیرا معتقدند: نسخه فهرست و رجال شیخ طوسی به خط خود مؤلف در اختیار ابن‌داود بوده است؛[٢٩٤] همچنین در صورت تفاوت در نقل کلام نجاشی، به دلیل مخدوش‌بودن نسخه ابن‌داود؛ گزارش علامه را مقدم می‌داند.[٢٩٥]

در ادامه به نمونه‌های بهره‌گیری از این شیوه در کشف تصحیف روایات اشاره می‌شود:

نمونه نخست: مرحوم شوشتری در شرح‌حال «حسین بن صدقه» به تصحیف در نام راوی اشاره کرده و صحیح آن را «حسن» می‌داند؛ علامه حلی هر یک از حسن و حسین را در دو باب جداگانه از خلاصة الاقوال آورده و «حسن بن صدقه» را با توجه به نظر ابن‌عقده و «حسین بن صدقه» را مبنی بر رأی شیخ طوسی توثیق کرده است؛[٢٩٦] ظاهراً این دو نفر متحد هستند و صحیح آن حسن است؛ در گزارش نسخه علامه حلی از رجال شیخ طوسی تصحیف رخ‌ داده است؛ زیرا ابن‌داود که نسخۀ رجال شیخ را در اختیار داشته، فقط نام «حسن بن صدقه» را آورده است؛[٢٩٧] بدین‌ترتیب «حسین بن صدقه» وجود خارجی نداشته، تنها در رجال علامه ذکر شده است؛[٢٩٨] جستجو در اسانید

[٢٩٤]. قاموس الرجال، ج ١، ص ٥٦، «...أمّا لو اختلفا في النقل، أيّهما يكون المقدّم؟ يمكن القول بتقدّم ابن داود في النقل عن كتابي الشيخ حيث‌ كانا عنده‌ بخطّه‌ و لم يعلم كونهما عند العلّامة كذلك، إلا أن يدلّ دليل من الخارج على اشتباهه. فعنون العلّامة عبد اللّه بن عمر؛ و قال ابن داود رآه بخط الشيخ عبد اللّه بن‌ عمرو. لكن الظاهر أنّه رأى في كلام الشيخ واو العطف، فتوهّم و...».

[٢٩٥]. قاموس الرجال، ج ١، ص ٥٧ «...و بتقدّم العلّامة في النقل عن النجاشي، فانّ الظاهر أنّ نسخة ابن داود منه كانت مشتبهة في بعض المواضع و...».

[٢٩٦]. ر.ک: خلاصة الاقوال، ص ١٠٩، ش ٢٧٣ و ص ١١٤، ش ٢٧٦.

[٢٩٧]. ر.ک: رجال ابن داود، ص ٧٤، ش ٤٢٥.

[٢٩٨].ر.ک: قاموس الرجال، ج ٣، ص ٤٦٧ -٤٦٨، ش ٢١٧٤.