حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣٩ - شیوۀ صحیح اعتبارسنجی روایات بحارالانوار از دیدگاه آیتالله محمدآصف محسنی در مشرعة بحارالانوار
است.[٣٩٧]
در ابواب معجزات اهلبیت(عهم) این روش اعتباربخشی به مضامین روایی بهکار رفته است:
١. در ابتدای ابوابِ معجزات پیامبر(صل)، یک باب به معجزهبودن قرآن اختصاص دارد؛ نویسنده مشرعة این باب را از مهمترین ابواب بحارالانوار دانسته، تأکید می کند این باب، سند اسلام است و حقانیت دین را روشن می کند؛[٣٩٨] جالب آنکه در این باب از نظر نویسنده مشرعة، فقط یک روایت صحیحالسند هست؛ ولی خود باب را در حدِ سند حقانیت دین، مهم تلقی کردهاند؛ همین تأکید جدی نشان میدهد که باتوجهبه قرینههای دیگر در این باب، مانند کثرت روایات و قرینههای عقلی ناظر به محتوای روایات، مثل تحدی یا امیبودن پیامبر(صل)، محتوای این باب معتبر است؛ نویسنده مشرعة این باب را برای کسی که با زبان عربی یا تاریخ اسلام آشنا باشد نافع میداند.[٣٩٩]
٢. در باب جوامع معجزات نبوی اشارهشده: در این بابِ بحارالانوار روایات فراوانی نقلشده که سند آنها معتبر نیست؛ ولی کثرت روایات، اصل اعجاز را در حد اثبات نبوت قطعی می کند؛[٤٠٠]روشن است که اعتبار مضمونی در این باب مورد تصدیق قرار گرفته است.[٤٠١]
[٣٩٧]. همان،ج٢، ص٤٧٣ «المذكورة برقم ۱۰، ۱۱، ۱۷ لاجل ما بعده، و ۱۹، ۲۲ معتبرة سنداً وكذا القدر المتفق عليه بين الروايات على ما مر وهو قابل للاعتماد فی جميع أبواب البحار اذا كانت روايتها تبلغ عشرة من مصادر متعددة أو من مصدر واحد موثوق به للاطمئنان بصدور مضمونها وان ضعفت اسانیدها»؛ (در المعتبر اشارهای به نظر نویسنده مشرعة نشده است، المعتبر، ج٣، ص٣٠٩ و ٣١٠).
[٣٩٨] . همان، ج١، ص ٣١٨ )در المعتبر به نظر نویسنده مشرعة اشاره ای نشده است، المعتبر، ج١، ص٢٨٣).
[٣٩٩] . همان «هذا الباب من اهم ابواب الكتاب وفيه سند الاسلام و اثبات حقيته و کونه ديناً سماوياً إلهياً، و ان شئت فقل ان هذا الباب اساس بحار الانوار و مفتاح السنة و قوام النبوة إثباتاً و اصل الأمامة و سائر النقليات»؛ (المعتبر علیرغم نظر نویسنده به نقل یک روایت بسنده کرده و حتی نظر صاحب مشرعة را نیز ذکر نکرده است؛ المعتبر، ج١، ص٢٨٣).
[٤٠٠] . همان، ج١، ص٣٢٦.
[٤٠١] . این باب در المعتبر حذفشده است و اشارهای به نظر نویسنده مشرعة نشده است؛ رک:المعتبر، ج١، ص٢٨٤.