یکی از دلیل های ناپایداری حکومت امیرمؤمنان(ع) همراهی نکردن مردم کوفه با ایشان بود؛ حضرت از مردم انتظار داشتند که دستی محکم در مقابله با دشمن باشند_ چنان که در جنگ جمل و حتی در صفین تا قبل از ماجرای حکمیت بودند_ ؛ ولی متاسفانه بعد از ماجرای حکمیت، شانه خالی کرده و حضرت را تنها و بی یاور گذاشتند که در بیانات شریف حضرت در نهج البلاغه کاملاً مشهود است؛ اما اینکه چرا مردم کوفه در ابتدا با حضرت همکاری کردند، ولی سپس تغییر رفتار دادند و این تغییر نیز در حکومت حضرت تأثیر گذاشت، نیاز به بررسی دارد.

اميرمؤمنان(ع) در بيانات خود بارها نقش حضور فعال مردم، در بقاء و موفقیت حکومت را تبیین نمودند؛ بعدها در سخنان خود از جمله در این فراز به شدت شِکوه و شکایت خودشان را ابراز و روشنگری می‌فرمایند:

اى مردم پيوسته كار‌من با شما به دل خواهم بود، تا آنكه جنگ ناتوانتان نمود. به خدا اگر جنگ كسانى را از شما گرفت و كسانى را به جا گذاشت، براى دشمنانتان زيان بيشتر داشت. من ديروز فرمان مى‌دادم، و امروز فرمانم مى‌دهند. ديروز باز مى‌داشتم و امروز بازم مى‌دارند. شما زنده ماندن را دوست داريد، و مرا نرسد به چيزى وادارمتان كه ناخوش مى‌انگاريد.[٢٠٨]

دراین خطبه، سخن از‌ ناتوان شدن در‌جنگ و خسته شدن از ‌ادامه استقامت و اطاعت از والی در ‌امر جنگ مطرح شده ‌است؛ حضرت اطاعت نکردن و استقامت نشان ندادن مردم در‌مسیر حق را، به منزله شکست خود می‌دانند؛ مانند کسی که تا دیروز‌ امیر بوده و امروز زیردست شده ‌است، یا کسی که زمام نهی کردن در دست او بوده و اکنون خود، مورد نهی دیگری است؛ در‌ همین معنا از حضرت‌امیر(ع) نقل شده‌است:

أَمَا وَ‌الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيَظْهَرَنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمُ عَلَيْكُمْ لَيْسَ لِأَنَّهُمْ أَوْلَى بِالْحَقِّ مِنْكُمْ وَ‌لَكِنْ لِإِسْرَاعِهِمْ إِلَى‌[بَاطِلِهِمْ‌] بَاطِلِ صَاحِبِهِمْ...وَهُمْ

[٢٠٨].ترجمه شهیدی، خطبه ٢٠٨، ص ٢٤١.