٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص

حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٥٦ - شیوۀ صحیح اعتبارسنجی روایات بحارالانوار از دیدگاه آیتالله محمدآصف محسنی در مشرعة بحارالانوار

و هذا الطريق الذي ذكرنا لصحة متن الحديث مع فرض كذب الراوي الضعيف أو المجهول طريق جديد يمكن أن يستفاد منه في بعض مقامات أخرى.

٧. اعتبار روایت به استناد علوم تجربی

یافته‌های علوم تجربی جدید، گاه می‌تواند قرینه صحت روایات ضعیف باشد؛ نویسنده مشرعة در مواردی به این نکته اشاره کرده است؛ ایشان ضمن مباحث مربوط به کتاب سماء و عالم می‌نویسد: روایات موجود در این باب باتوجه‌به یافته‌های قرون جدید می‌تواند سند حقانیت مذهب جعفری و حقانیت اسلام باشد؛ به‌عبارت‌دیگر، علوم جدید، روایات ضعیفی که در این باب هست را تقویت کرده و نه تنها بعضی را به اعتبار می‌رساند، بلکه اعجاز پیامبر و اهل‌بیت(عهم) تلقی شده و حقانیت ایشان را روشن می‌کند؛[٤٥٦] نویسنده مشرعة در باب علاج تب، سخن از ضعف منابع روایی طبی می‌کند؛ ولی درعین‌حال قرینۀ مطابقت با طب جدید را برای تصحیح برخی روایات، کافی می داند.[٤٥٧]

٨. دلالت متن بر اعتبار روایت

یکی از محورهای اعتبارسنجی روایت نزد آیت‌الله محمدآصف محسنی این است که خودِ متن علو و کمالی داشته باشد که شاهد بر صدورش از معصوم(ع) باشد؛ در ادامه برخی نمونه‌های آن ذکر می‌شود:

١. در باب اثبات قدیم بودن خداوند، ایشان پس از اشاره به روایات باب، به علو متن برخی روایات اشاره کرده و آن را شاهد صدور از معصوم(ع) دانسته‌اند و تأکید می کنند: ضعف سند در اینجا اعتبار را مخدوش نمی‌کند:

أقول: في روايات الباب جملات یبعد كل البعد- صدورها عن غير أمير المؤمنين صاحب نهج البلاغة واولاده أوصیاء النبي(صل) سواء صحت


[٤٥٦]. همان،ج٢، ص٢٩٧.

[٤٥٧]. همان،ج٢، ص٣٠٨.