هر چه روح از سرائر اعمال خود از نيك و بد و صالح و طالح در عالم برزخ مشاهده نمايد از شئون روح و ذاتى او خواهد بود، همچنان كه روايت شريفۀ‌ «القبر اما روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران؛ قبر هر انسانی تمثل باغی است از باغ های بهشت و يا حفره و گودالى است از گودال‌هاى دوزخ» ناظر به اين امر است.

٤. ردپای «زیدیه» در برخی از شکل های دیگر روایت «طائر»

پس از شهادت امام سجاد(ع) بيشتر شيعیان به امامت فرزندش، امام محمدباقر(ع) معتقد شدند، اما اقليتی به زيد شهيد، که پسر ديگر امام سجاد(ع) بود، گرويدند و به زيديه موسوم شدند.[١٣٧] جعل روایات و تحریف احادیث از جمله اقدامات محدثان زیدی برای نفوذ در بین مردم و به خصوص شیعیان است. این احادیث که بیشتر در کتب اهل سنت ذکر شده، غالبا از حیث سند و متن مخدوش هستند و با هیچیک از مبانی امامیه سازگاری ندارد؛ از موارد تحریفات زیدیه، غلوّ در مقام «زید بن علی» از زبان پیشوایان امامیه است؛ برای نمونه آنان از امام صادق(ع) نقل کردند که فرمود:

به خدا قسم زید از ما برتر بود و خداوند در دنیا و آخرت مثل او برای ما نگذاشت.[١٣٨]

در منابع شیعی، اکثر روایاتی که اشاره به انتقال روح به حواصل یا اجواف طیور سبزرنگ شده، دربارۀ «زید بن علی» است. این روایات نه سند متصل و کاملی دارند و نه محتوای عقلانی؛ مانند روایت «قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ (ع)‌ يَخْرُجُ مِنْ وُلْدِي رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ زَيْدٌ يُقْتَلُ بِالْكُوفَةِ وَ يُصْلَبُ بِالْكُنَاسَةِ يُخْرَجُ مِنْ قَبْرِهِ نَبْشاً يُفْتَحُ لِرُوحِهِ أَبْوَابُ السَّمَاءِ يَبْتَهِجُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاوَاتِ يُجْعَلُ رُوحُهُ فِي حَوْصَلَةِ طَيْرٍ أَخْضَرَ يَسْرَحُ فِي الْجَنَّةِ حَيْثُ يَشَاءُ. قالَ رَسُولُ اللَّهِ ؟ص؟ لِلْحُسَيْنِ يَا حُسَيْنُ يَخْرُجُ مِنْ صُلْبِكَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ زَيْدٌ يَتَخَطَّى هُوَ وَ أَصْحَابُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رِقَابَ النَّاسِ غُرّاً مُحَجَّلِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِلَا حِسَاب» که بدون ذکر سند، مطلبی بیان شده و به وضوح جعل از سوی زیدیان واضح است.

[١٣٦]. خواب و نشانه‌های آن، ص٥٨-٦٢.

[١٣٧]. ر.ک: شیعه در اسلام، ص٧٨.

[١٣٨]. تاریخ الاسلام، ج٥، ص٧٥.