حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠ - اعتبارسنجی و مفهومشناسی احادیث «مَن بلغ»
اللَّهِ؟ص؟ لَمْ يَقُلْهُ.[١٠]
در کتاب الکافی نیز دو حدیث با عنوان «باب من بلغه ثواب من الله علی عمل» بدینصورت گزارش شده است:
١. عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِيعَبْدِاللَّهِ(ع) قَالَ: مَنْ سَمِعَ شَيْئاً مِنَ الثَّوَابِ عَلَى شَيْءٍ فَصَنَعَهُ كَانَ لَهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ عَلَى مَا بَلَغَهُ.
٢. مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عِمْرَانَ الزَّعْفَرَانِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاجَعْفَرٍ (ع) يَقُولُ مَنْ بَلَغَهُ ثَوَابٌ مِنَ اللَّهِ عَلَى عَمَلٍ فَعَمِلَ ذَلِكَ الْعَمَلَ الْتِمَاسَ ذَلِكَ الثَّوَابِ أُوتِيَهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنِ الْحَدِيثُ كَمَا بَلَغَهُ.[١١]
همانگونه که ملاحظه میشود، سند چهارحدیث فوق به دو راوی اصلی یعنی «هشام بن سالم» و «محمد بن مروان» بر میگردد و چون مضمون احادیث بههم نزدیکند، میتوان اطمینان پیدا کرد در مجموع، دو حدیث بیشتر نبوده و یا یک حدیث با دونقل متفاوت از طریق دو راوی است؛ هرچند کلینی(ره) این دو حدیث را از طریق برقی نقل نکرده و متن گزارششدۀ این دو محدث نیز قدری باهم متفاوت است.
شیخ صدوق(ره) نیز حدیثی را تحت عنوان «ثواب من بلغ شیء من الثواب فعمل به» در کتاب ثواب الأعمال نقل کرده است:
أَبِي(ره) قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ مُوسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ هَاشِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيعَبْدِاللَّهِ(ع) قَالَ مَنْ بَلَغَهُ شَيْءٌ مِنَ الثَّوَابِ عَلَى شَيْءٍ مِنْ خَيْرٍ فَعَمِلَهُ كَانَ لَهُ أَجْرُ ذَلِكَ وَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ؟ص؟ لَمْ يَقُلْهُ.[١٢]
کتابهای بعدی از جمله برخی کتاب های سید بن طاووس مانند: الاقبال[١٣]
[١٠]. المحاسن، ج١، ص٢٥.
[١١]. الکافی، ج٢، ص٨٧.
[١٢]. ثواب الأعمال، ص١٣٢.
[١٣]. ر.ک: الاقبال بالأعمال الحسنه، ج٣، ص١٧٠.