فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥١ - تحقق رؤياى محمد صلى الله عليه و آله

١٧٢. رؤياى پيامبر صلى الله عليه و آله، درباره ديدن مردانى بر منبرها و در حال بازگرداندن مردم به روش گذشتگان و دوران جاهليّت:

... وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ‌ [١] ...

اسراء (١٧) ٦٠

١٧٣. رؤياى محمّد صلى الله عليه و آله، درباره ديدن ميمونهايى در حال بالا رفتن و پايين آمدن از منبر ايشان:

وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ وَ نُخَوِّفُهُمْ فَما يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْياناً كَبِيراً [٢].

اسراء (١٧) ٦٠

آثار رؤياى محمّد صلى الله عليه و آله‌

١. امتحان‌

١٧٤. تحقّق حقيقت نمايانده شده در رؤيا به پيامبر صلى الله عليه و آله، وسيله‌اى براى آزمايش مردم:

وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ‌ [٣] ...

اسراء (١٧) ٦٠

٢. صلابت مجاهدان‌

١٧٥. رؤياى پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد افراد دشمن، عامل صلابت مجاهدان و مانع سستى آنان:

إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ.

انفال (٨) ٤٣

٣. علم‌

١٧٦. حصول علم و كشف برخى حقايق براى پيامبر صلى الله عليه و آله، از آثار رؤياى آن حضرت:

وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ‌ ....

اسراء (١٧) ٦٠

٤. وحدت‌

١٧٧. رؤياى پيامبر صلى الله عليه و آله درباره تعداد افراد دشمن در جنگ بدر، عامل وحدت و همبستگى بيشتر مجاهدان:

إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ.

انفال (٨) ٤٣

تحقّق رؤياى محمّد صلى الله عليه و آله‌

١٧٨. تضمين خداوند به تحقّق رؤياى پيامبر صلى الله عليه و آله با امنيّت و آرامش كامل در اداى اعمال و مناسك عمره، از سوى آن حضرت و مسلمانان:

لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ فَعَلِمَ ما لَمْ‌

[١] . درباره آيه ياد شده، از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده كه آن‌حضرت مردانى را بر منابر ديد كه مردم را به گمراهى مى‌كشاندند. (تفسير عيّاشى، ج ٢، ص ٢٩٧-/ ٢٩٨، ح ٩٥-/ ٩٦)

[٢] . بر اساس روايتى كه از امام باقر و امام صادق عليهما السلام نقل شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله در رؤياى خود ميمونهايى را در حال بالا رفتن و پايين آمدن از منبر خود ديد كه حضرت را ناراحت نمود. (التّبيان، ج ٦، ص ٤٩٤)

[٣] . برخى از مفسّران گفته‌اند: مقصود از «رؤيا» خوابى بوده‌كه پيامبر صلى الله عليه و آله در مدينه ديد و متعاقب آن مردم رابشارت داد كه به مسجدالحرام وارد خواهند شد، ولى اين خواب درآن سال تحقق نيافت، بلكه در سال آينده محقق شد و اين تأخير سبب شد كه مؤمنان در بوته آزمايش قرار بگيرند و آنها كه ايمان ضعيفى داشتند گرفتار شكّ وشبهه شوند و برخى آن رامربوط به خوابى مى‌دانند كه حضرت ديدند ميمونهايى بر منبر ايشان بالا مى‌روند. (مجمع البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٦٥٤-/ ٦٥٥)