[١] مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ.

آل‌عمران (٣) ١٦٤

وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ‌ [٢].

ضحى (٩٣) ١١

٢٢٢٧. نزول قرآن بر پيامبر صلى الله عليه و آله، نعمتى الهى:

وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ‌ [٣].

ضحى (٩٣) ١١

٢٢٢٨. شرح صدر، از نعمتهاى خدا به پيامبر صلى الله عليه و آله:

أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ.

انشراح (٩٤) ١

٢٢٢٩. برداشته شدن بار سنگين گناه و اعطاى مقام عصمت، از نعمتهاى خدا به پيامبر صلى الله عليه و آله:

وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ‌ الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ‌ [٤].

انشراح (٩٤) ٢ و ٣

٢٢٣٠. رفعت نام و آوازه نيك پيامبر صلى الله عليه و آله در جهان، از نعمتهاى خدادادى محمّد صلى الله عليه و آله:

وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ.

انشراح (٩٤) ٤

نيز---) تفضّل به محمّد صلى الله عليه و آله، عطاياى خدا به محمد صلى الله عليه و آله‌

نفرينهاى محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٢٣١. نفرين پيامبر صلى الله عليه و آله براى نابودى دشمنان خشمگين دين:

... قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْ‌ ....

آل‌عمران (٣) ١١٩

٢٢٣٢. پيامبر صلى الله عليه و آله مأمور دعوت از نصارا، براى مباهله و درخواست لعنت براى دروغگويان:

فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ.

آل‌عمران (٣) ٦١

نگرانى محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٢٣٣. نگرانى پيامبر صلى الله عليه و آله از انقطاع وحى، پس از وقفه‌اى كوتاه در نزول آن:

وَ الضُّحى‌ وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى‌ ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى‌ [٥].

ضحى (٩٣) ١-/ ٣

نيز---) دلدارى به محمّد صلى الله عليه و آله‌

نماز محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٢٣٤. نماز، از تكاليف الهى بر محمّد صلى الله عليه و آله:

وَ أَقِمِ الصَّلاةَ ....

هود (١١) ١١٤

وَ أَقِمِ الصَّلاةَ ....

اسراء (١٧) ٧٨

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ‌ ....

اسراء (١٧) ٧٩

... وَ أَقِمِ الصَّلاةَ ....

عنكبوت (٢٩) ٤٥

فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ [٦].

كوثر (١٠٨) ٢

[١] . «مَنّ» به معناى نعمت سنگين و گرانقدر است. (مفردات، «مَنَنَ»، ص ٧٧٧)

[٢] . گفته شده: مقصود از «نعمت»، نبوّت پيامبر صلى الله عليه و آله است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٦٨)

[٣] . گفته شده: مقصود از «بنعمة ربّك»، قرآن است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٦٨)

[٤] . بنا بر قولى، مقصود از آيه، عصمت پيامبر صلى الله عليه و آله است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٧٠)

[٥] . در شأن نزول آيات مذكور آمده: چند روزى وحى از رسول خدا صلى الله عليه و آله قطع شد. همين امر موجب شد كه مشركان بگويند: خداى محمّد صلى الله عليه و آله با وى وداع كرده و او را مورد غضب قرار داده است، لذا خداوند براى رفع نگرانى آن حضرت آيات ياد شده را نازل كرد. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٦٤-/ ٧٦٥)

[٦] . مقصود از «فصلّ» برگزارى نماز است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٨٣٧)