٢٥٨٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند عز و جلفرمود : «نشانه آن كه دل هاى بندگانم مرا شناخته اند ، اين است كه مقام مرا نيك بشناسند ، از من شِكوه نشود ، [در قضاى حوايج آنان] كُند شمرده نشوم و غايب دانسته نشوم» .

٢٥٨٨.امام زين العابدين عليه السلام ـ در دعايى منسوب به ايشان ـ: چگونه اندوهگين شوم با آن كه تو را شناخته ام؟!

٢٥٨٩.امام صادق عليه السلام : داناترينِ مردم به خدا ، خشنودترينِ آنان به قضاى الهى است .

٧ / ١٢

چهره شاد و دل اندوهگين

٢٥٩٠.امام على عليه السلام : خداشناس ، چهره اش شاد و خندان است ، و دلش ترسان واندوهناك .

٢٥٩١.امام على عليه السلام : هر عارفى [دلش] اندوهگين است .

توضيح

پيش تر گذشت كه عارف ، اندوهى ندارد ؛ امّا اين حديث ، اندوه را از ويژگى هاى عارف مى داند . در جمع ميان دو حديث ، مى توان گفت : عارف ، از جهتى شاد و از جهتى ديگر ، غمگين است . از اين لحاظ كه به رحمت و صفات جمال خدا مى نگرد ، آكنده از اميد و شادى مى شود و از آن جا كه به خشم خداى سبحان و صفات جلال او مى نگرد ، غمگين مى شود و مى توان چنين گفت كه عارف ، به گاه جلوه خداى متعال بر دلش ، شاد مى شود و آن گاه كه اين حالت را در خود نمى يابد ، اندوهگين مى گردد يا آن كه عارف با وصول به درجات والاى معرفت حق تعالى ، شادمان مى شود و چون آن درجات را از دست بدهد ، اندوهگين مى گردد .