مسائل نظامى و استراتژيك معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٢
تسلط بر درياهاست، سلطه بر درياها، سلطه بر ثروت جهان را به همراه دارد و اين مسأله موجب پيروزى در جنگها مىگردد. به عقيده ماهان اولين قدم براى دستيابى به قدرت برتر جهانى، سلطه بر درياهاست. «١» «سِر هالْفورد مَكيندَر» جغرافى دان اسكاتلندى بر خلاف ماهان معتقد بود كه اهميت نيروى زمينى بيش از نيروى دريايى است، زيرا نيروى زمينى قادر است «قلب زمين» را تصرف كند. به نظر وى قلب زمين كه در جنوب اقيانوس منجمد شمالى قرار دارد، به علت آبهاى يخ زده اقيانوس منجمد شمالى، از دسترس نيروى دريايى دشمن خارج است. به همين دليل، هر كشورى كه بر قلب زمين مسلط شود، بر اروپاى شرقى مسلط خواهد بود و تسلط بر اروپاى شرقى، تسلط بر كل جهان را به دنبال دارد. «٢» «استراتژى هوايى» و «استراتژى جنگ ميكانيزه»، دو استراتژى مهم در فاصله بين دو جنگ جهانى بود. سرتيپ «دُوهِه» ايتاليايى، ژنرال «سِر هيوتَرنْچارد» انگليسى و «بيلى ميچل» امريكايى كه از مبتكران استراتژى هوايى محسوب مىشوند، اعتقاد داشتند كه تسلط بر آسمان از شكست جلوگيرى مىكند، زيرا بمباران هوايى مراكز جمعيتى، صنعتى و سياسى دشمن، مىتواند اراده آن را براى ادامه نبرد نابود كنند و بدين وسيله پيروزى به دست مىآيد. «الكساندر پى دى سورسكى» روسى كه تئورى استراتژى هوايى را ارتقا بخشيد، معتقد است كه برترى كامل هوايى، برترى مطلق زمينى و دريايى را نيز به همراه دارد. «٣» در حالى كه «جى. اف. سى فُولِر» انگليسى، كاربرد انبوه تانكهاى جنگى به همراه آتش پر حجم هوايى و پشتيبانى زره پوشها را عامل شكست دشمن مىدانست. نظريات او موجب شكلگيرى تاكتيك جنگى «حمله برق آسا» گرديد. به كارگيرى اين تاكتيك، پيروزيهاى چشمگيرى را براى آلمان نازى به ارمغان آورد. «٤» خسارت مالى و جانى شديدى كه انفجار دو بمب اتمى (در جنگ جهانى دوم) در ژاپن به همراه داشت، دو ابرقدرت را در دهه ١٩٥٠ ميلادى (دهه ١٣٣٠ ه. ش.) متقاعد كرد كه به كارگيرى سلاحهاى اتمى در سطحى گسترده و همه جانبه به نابودى كامل آنها