رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٩٨ - دليل سنّت
مدخل باغ بود . سمرة بدون اجازه وارد باغ انصارى گشته به درخت خود رسيدگى مى كرد . مرد انصارى از اين وضع ناراحت گشته و به پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله شكايت نمود .
حضرت رسول صلَّى الله عليه و آله و سلَّم أولا به سمرة اندرز مى دهد كه بدون اجازهء مرد انصارى به باغ وارد نشود . اندرز پيغمبر در او اثرى نمى كند ، پس از تكرار مراجعه و اندرز پيغمبر ، آن حضرت صلَّى الله عليه و آله و سلَّم مى فرمايد : درخت را بفروش . سمرة قبول نمى كند . پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم به مرد انصارى مى فرمايد : برو درخت را بكن و بزن به صورت سمرة . در بعضى از روايات چنين است كه سمرة درخت را بكند و در جاى ديگر بكارد . و در بعضى ديگر چنين است كه مرد انصارى درخت را بكند و سمرة در جاى ديگر آن درخت را بكارد . [١] ٢ - روايتى است كه عقبة بن خالد از امام صادق عليه السّلام نقل مى كند كه حضرت رسول اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ميان شركاء اراضى و شركاء مسكنها به شفعه حكم كرد و فرمود : لا ضرر و لا ضرار . [٢] ٣ - هارون بن حمزة الغنوى مى گويد : شترى بيمار بود و مالكش مى خواست آن را بفروشد . مردى آن شتر را به ده درهم خريد . مرد ديگرى از حضار ، دو درهم در مقابل سر و پوست شتر داد . اتفاقا شتر بهبود يافت و قيمتش تا دينارها ترقّى كرد . حضرت صادق عليه السّلام فرمود : صاحب دو درهم قيمت ، يك پنجم شتر را مى تواند مطالبه كند و اگر بگويد من سر و پوست را كه خريدهام مى خواهم ، جايز نيست زيرا اين « اضرار » است . [٣] ٤ - باز عقبة بن خالد از امام صادق عليه السّلام نقل مى كند كه پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم در ميان اهل مدينه و . . حكم فرمود : كه از آب چاه جلوگيرى نكنند و در ميان اهل باديه فرمود از اضافه آب جلوگيرى نمايند تا از اضافه گياه و علف جلوگيرى شود و فرمود : « لا ضرر و لا ضرار » . [٤] محقق انصارى پس از نقل روايات فوق مى گويد :
( فراوان بودن اين گونه روايات به حدّى است كه احتياج به ملاحظه اسناد ندارد . علاوه بر اين كه فخر المحققين در كتاب
[١] وسايل الشيعه ، ج ١٧ ، ص ٣٤١ ، و ٣٤٠ ، مكاسب مرحوم محقق شيخ مرتضى انصارى ، قاعده لا ضرر ، ص ٣٦٨ ، « مضمون روايت »
[٢] مكاسب ، ص ٣٦٨
[٣] مكاسب ، ص ٣٦٨
[٤] مأخذ مزبور ، ص ٣١٩