رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٨ - مسئوليت دولت

و اگر ثابت شود كه كسى مرتكب اين نوع تقصيرات شده مجازات مى يابد ، و نيز مجازات مى شوند كسانى كه تهمت زده‌اند . . آنها به كودكان نيز مى آموزند كه به ميانه روى خو كنند . .
و آنها به كودكان مى آموزند كه مطيع رؤسا باشند ، و اين تربيت مؤثر است زيرا كودكان مى بينند كه بزرگتران هم خود فرمانبردارند . » [١] اما بنتام اگر چه صراحتا دخالت دولت را در تربيت كودكان جايز نمى شمارد ، ولى اين نه به اين معنا است كه ايشان هر گونه دخالت را ممنوع مى دانند ، بلكه مقصودشان اين است كه دولت نبايد به جاى پدران تربيت و مسئوليت كودكان را به عهده بگيرد . و اما اگر پدران وجود نداشتند ، ( يا اين كه صلاحيت تأديب و جلوگيرى از بزهكارى كودكان را نداشتند ) در اين صورت به نظر نمى رسد كه بنتام با دخالت دولت مخالفت بورزد . دليل روشنى كه براى اين ادعا مى توان بيان نمود ، نظريه وى در بارهء لزوم ايجاد طرقى است كه اراده‌هاى مردم را از توجه به جرمها جلوگيرى نمايد و براى اين معنى فصلى منعقد ساخته و آن را ضرورى مى داند ، به طور اختصار ما چند جمله از اين فصل را نقل مى كنيم .
« فصل سوم ، در بيان راه‌هاى جلوگيرى از طغيان اراده افراد به جرايم . گفتيم اولين وسيله براى جلوگيرى از طغيان اراده به بزه‌ها توجيه انعطافات انسانى است رو به آن كارها كه به حال عموم اجتماع سودمند است . اين وسيله نتيجهء دانشى است كه بسيار پر پيچ و خم بوده و تعريف آن تقريبا امكان ناپذير مى باشد . .
من بعضى از اين عوامل را كه مى تواند از جرايم جلوگيرى نمايد بيان مى كنم :
١ - ايجاد تنوع در مأكولات و پيشرفت دادن به اقسام كشاورزى براى تهيّهء اين مأكولات .
٢ - توليد مشروبات غير مسكر مخصوصا قهوه و چاى ، اين گونه مشروبات اگر چه اشخاص سطحى را از آن جهت كه آنها را از جملهء اشياء تجمّلى محسوب مى دارند قانع

[١] تاريخ ايران باستان ، آقاى پيرنيا ، ص ٢٤٥