تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩ - خدا هر كه را بخواهد هدايت مىكند

خرد و سرشت بهره دارند؟ هرگز چنين نيست ... همانا خداست كه هر كس را بخواهد راهنمايى مى‌كند، و تا وقتى راهنمايى و هدايت از جانب خداست ما بايد او را ولىّ خود بگيريم و جز او را نپرستيم و بندگى نكنيم.

[١٧] «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى‌ وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ- خدا ميان آنان كه هدايت يافته‌اند و آنان كه كيش يهود يا صابئان يا نصارى يا مجوس برگزيده‌اند و كسانى كه شرك ورزيده‌اند، در روز قيامت حكم مى‌كند ...» آن گاه براستى اختلاف ميان بشر دليل روشنى است بر اين كه آدمى نيازمند آن است/ ٣٩ كه خدا او را به راه راست و استوار رهنمايى كند، و به يقين خداست كه به حق داورى مى‌كند و در ميان پيروان مذاهب گوناگون حكم خواهد كرد.

«إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ- زيرا او بر هر چيزى (و كارى) ناظر است.» در واقع داورى خدا ميان مذاهب و آراء گوناگون، و در نتيجه ميان حق و باطل و هر قضيّه‌اى كوچك يا بزرگ همان تجلّى و نمودار نظارت فراگير او بر هر چيزى است، و براستى او چيره توانايى است كه در آسمانها و زمين هيچ بر او پنهان نيست.

از آنجا كه او بر هر چيز ناظر و شاهد است، ناگزير بايد به حضور فرخنده هميشگى او احترام نهاد و مراقبت مستقيم و اشراف هميشگى او را احترام نهاد. و هر انسانى هنگامى كه به كار يا گفتار مهمّى مى‌پردازد، يا انديشه آن به ذهنش خطور مى‌كند و بر خاطرش مى‌گذرد و مى‌خواهد تصميمى بگيرد يا رأيى صادر كند، بايد از خود بپرسد: آيا خدا از اين خرسند است، زيرا خدا فردا همان امر را بر او به حسابرسى مى‌گيرد. در واقع اين احساس است كه نور هدايت را در درون و ضمير بشر بر مى‌انگيزد و كمر خرد را بر ضد خواهش و هوى استوار مى‌بندد و به برنامه‌نگرى انديشيدن بدون اضطراب مساعدت مى‌كند و رفتار فرد را بدون چپ و راست روى‌