تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٦ - رهنمودهايى از آيات

دو گروه پيشين فاسدند.

د: گروه چهارم كسانى هستند كه فرمان مى‌برند، ولى نه به خاطر شهوتها و مصالح، و نه به سبب علاقه به اطاعت كوركورانه، بلكه از ارزشها اطاعت مى‌كنند.

فرمانبردارى چنين اشخاصى از هر كس برانگيخته از حق دوستى و ايمان آنان به ارزشهاى والاست. اين است همان انسانى كه واجب است خانواده با فضيلت براى پرورش و بار آوردن مواهب و شكل دادن به شخصيّت او بكوشد.

قرآن حكمت آموز در نيمه اين سوره از ضرورت فرمانبردارى با ما سخن مى‌گويد، و اين كه واجب است اطاعت فقط محض خدا باشد نه به خاطر مصالح يا ترس از هر سلطه بشرى. و اين همان نقطه اساسى و محورى براى ساختن انسان والاست در خانواده با فضيلت است.

وانگهى خانواده با فضيلت از انسان مطيع خدا آغاز مى‌شود و بدو نيز پايان مى‌يابد. پس پدرى كه به شهوتهاى زودگذر، و مصالح فريبنده و شريكان دروغين براى خدا همچون سلطان ستمگر، و صاحبان مال تسليم نمى‌شود، مى‌تواند فرزندانش را آزادگانى به بار آورد كه در برابر انحراف خود و اجتماع مقاومت ورزند.

رابعا: اگر به ژرفى درباره موجبات حقيقى انحرافهاى بشرى پژوهش كنيم، در مى‌يابيم كه از فرمان بردن انسان از شهوتها سرچشمه مى‌گيرند، پس كسى كه به دنبال شهوت خود نمى‌رود دست به دزدى نمى‌زند، زيرا آن كه دزدى مى‌كند براى آن مى‌دزدد كه توانگرتر از ديگرى شود، آيا اين شهوت نيست؟

همچنين انسان دروغ مى‌گويد يا ستم مى‌كند، يا از مردم مى‌هراسد، در حالى كه مى‌داند تمام اينها راه سقوط و سرنگونى در پستى و رذالت است.

هنگامى كه انسان اين بيمارى خود را درمان كند ديگر انحرافاتى كه وى از آنها رنج مى‌برد/ ٣٣٦ نيز طبعا به سبب درمان شدن ريشه فساد درمان خواهد شد.