تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٨ - شرح آيات

هم چنان كه در آيات و نشانه‌هاى زندگى متجلّى مى‌شود تا خود را به ما بشناساند، پس چگونه خدا را بشناسيم؟

ما مى‌توانيم خداى سبحان را از طريق صفات و نامهاى نيكويش كه در آيات قرآنى و آيات و نشانه‌هاى عالم هستى وجود پراكنده است بشناسيم. پس هر چيز و هر آيه همان تجلّى آشكار و روشن نامهاى خدا و صفات اوست.

زيبايى بهار، و طراوتش، و سرسبزى گلهايش ما را به زيبايى خدا رهنمون مى‌شود، و عظمت شب و روز و گردش فلك عظيم با خورشيدها و ماههايش ما را به عظمت خدا و بدين حقيقت هدايت مى‌كند كه او والا و بزرگ است.

قطره‌هاى بارانى كه از آسمان فرو مى‌ريزد، سپس در زهدان زمين جاى مى‌گيرد و با دانه‌هاى خاك به فعل و انفعال مى‌پردازد و آن گاه آن دانه بذر كوچك به سوى آسمان سر مى‌كشد، و درختى كلان مى‌شود، همه اينها ما را به باريك بينى و نازك كارى خدا در آفرينش راهنمايى مى‌كند.

/ ١٠٩ امّا اگر به نهفته‌هاى كوه‌ها نظر افكنيم و به ثروتهاى كانى و حيوانى موجود در درياها، و بدانچه از گنجها و كانها كه در دل زمين سپرده‌اند بنگريم، آن وقت در مى‌يابيم كه پروردگار ما بى‌نياز و ستوده است و بر هر كارى قادر و بسيار تواناست.

وقتى دريافتيم كه پروردگار سبحان ما آسمانها و زمين را به عنوان نظامها و قوانينى قرار داده كه با آنها وجود ما را حفظ كند، مى‌فهميم كه اگر اينها نبود بيگمان زندگى بر روى زمين پايان مى‌يافت يا در بهترين شرايط به دوزخى توانفرسا تبديل مى‌گشت.

نظام لايه جوّى (ازن) همچون برجسته‌ترين مثال دقّت است، تا آنجا كه اگر ضخامتش اندكى كمتر مى‌بود تيرهاى شهاب آن را از هم مى‌گسيخت و زمين را مى‌سوزاند، و اگر اندكى ستبرتر مى‌بود زمين نمى‌توانست مقدار كافى از پرتوهاى خورشيد را جذب كند و در نتيجه مى‌فسرد و يخ مى‌زد. همچنين است نيروى جاذبه و ضخامت زمين ...، مى‌گويم وقتى تمام اينها را شناختيم خدا ما را بدين حقيقت‌