تاريخ سياسى صدر اسلام - سليم بن قيس الهلالي - الصفحة ٣٤ - سالهاى ١٣٢ - ١١٠ هجرى
سنيان، احمد بن حنبل (٢٤١- ١٦٤ ه) حرف آخر را در مورد ابان بر زبان آورد كه: ابان بن ابى عياش هوادار اهل بيت پيامبر اسلام بود [١] و تمام اين برچسبها و تهمتها به اين خاطر است.
در سالهاى دهه ١٠٠ هجرى، در يكى از اين سالها است كه ابان با امام محمد بن على الباقر عليه السّلام پيشواى معصوم پنجم اسلام امامت ملاقات مىكند و حضرتش گزارشى از سرنوشت اسلام امامت و شيعيان و علويان و هواداران اهل بيت پيامبر صلّى اللَّه عليه و اله و سلّم از پگاه كودتاى سقيفه تا اقتدار بنى اميه و حاكميت زياد بن ابيه و حجاج بن يوسف، و تا زمان خودش ارائه مىكند و ابان با دقت به ثبت آن مىپردازد. و بدينسان ابان از اصحاب امام باقر عليه السّلام است. [٢]
* سالهاى ١٣٢- ١١٠ هجرى؛
در فاصله اين سالها كه مقاومتهاى ملل مغلوب اعراب، در حال شكلگيرى بود و قيامهاى علويان پى در پى رژيم اموى را به لرزه انداخته بود و قيام بزرگ سراسرى ضدّ اموى به رهبرى علويان قد آراسته بود و رژيم اموى كنترل و سانسور خود را از دست داده بود، ابان را در رديف اصحاب پيشواى ششم اسلام امامت حضرت جعفر بن محمّد الصادق عليه السّلام (١٤٨- ٨٣ ه) مىبينيم [٣]، كه كتاب سليم را به حضرتش عرضه نموده و آن امام كتاب را امضا مىفرمايد و آن كلام تاريخى منسوب به حضرتش را در معرفى كتاب سليم مىفرمايند كه: «كتاب سليم مجموعه اسناد سرّى نهضت اسلام است، هر كس اين اسناد را نبيند از سرشت و سرنوشت نهضت اسلام چيزى نمىداند». و اين آخرين رد پاى ابان در تاريخ است. چرا كه مىدانيم پس از پيروزى قيام بزرگ ضدّ اموى
[١]ابن عدى/ الكامل ١/ ٣٨٢- ٣٨٣. مقايسه كنيد: احمد بن محمد بن حنبل/ العلل ١/ ١٣٥، ١٦٧، ٣٥٥، ٣٨١، ٣٩٩.+ ابو حاتم/ الجرح ١/ ٢٩٥ ق ١٠٨٧.+ مزّى/ ٢/ ١٤٢.
[٢]ن. ك: برقى/ رجال ٩.+ كشى ١٠٤، ١٠٥ ح ١٦٧.+ طوسى/ رجال ١٠٦.
[٣]ن. ك: طوسى/ رجال ١٥٢: من اصحاب الصادق عليه السّلام ابان بن ابى عيّاش فيروز ...