تاريخ سياسى صدر اسلام - سليم بن قيس الهلالي - الصفحة ١٣ - يادآورى

تحوّل فلسفه غصب در تاريخ سياسى اسلام، بايد به اين اسناد دست يافت. از اين رو، كتاب سليم در حوزه ادبيات سياسى اسلام جاى دارد و كسانى مى‌توانند آن را به درستى و شايستگى درك كنند كه در تاريخ سياسى- كلامى اسلام حضور دارند، داراى شمّ تاريخى سياسى هستند و خود را در صدر و ذيل تاريخ اسلام احساس مى‌كنند؛ با دردهاى على همدرد و همچون او در تاريخ و زمانشان هماره تنهايند و از جهل امّت در رنجند و چون ابو ذر تنهاى هميشه ربذه و چون سلمان آواره هميشه ديارها و مانند ياران و پيروان اندك او در آن هنگامه غصب و غارت و پليدى و تباهى و سياهى روزگارشان به سكوت سرخ تن داده و بوزينگان نر و ماده را مى‌بينند كه چگونه بر منبر پيامبر جست و خيز دارند و بر خون و گور شهيدان جشن غصب و غارت گرفته‌اند.

بدينسان است كه روايت سليم روايتى درون حسّى‌ [١] است و خصلت ذاتى آن انتقال روح و حقيقت و واقعيت و چگونگى حوادث در احساس مخاطبان مى‌باشد و كتاب سليم در كلّ، نوعى تاريخ پراگماتيك‌ [٢] است يعنى علل و دلايل حوادث يا روابط علت و معلولى پديده‌ها را نشان مى‌دهد و مشتركات مستمر آنها را به صورت جريانى تاريخى مبرهن مى‌سازد و مبيّن فلسفه تاريخ اسلام است.