قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٩٩
أَيَّانَ مُرْساها فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْراها» نازعات: ٤٢ و ٤٣. مرسى بمعنى ثبوت و اثبات هر دو آمده.
بعضىها در آيه زمان مقدر كرده و گفتهاند: زمان ثبوت آن كى است؟
بعضىها مرسى را وقوع معنى كرده و گفتهاند: وقوع قيامت كى خواهد بود؟
در الميزان گفته: ساعت، ساعت بعث و رجوع الى اللّه است ... مرسى اسم زمان و مكان و مصدر ميمى است بمعنى اثبات يعنى وقوع و ثبوت قيامت كى است؟.
ولى وقوع چنانكه ديگران نيز گفتهاند با معناى اصلى متفاوت است زيرا معنى اصلى آن چنانكه از راغب و اقرب نقل شد و نيز قاموس و صحاح گفته همان ثبوت و رسوخ است و آنگهى وقوع در آيات ديگر جور در نميايد.
از دو آيه فوق روشن است كه درباره ثبوت ساعت از آنحضرت سؤال كردهاند آيه در جواب آنها آمده است. اگر بگوئيم مشركان از ايستادن وقت پرسش كردهاند بعيد است زيرا ايستادن زمان مطلبى است كه بذهن آنها نميرسيد.
ولى بنظر ميايد كه كفّار از شنيدن حالات قيامت و خلود كه هر چيز در آن جاودانى و يكنواخت است و تغيير و تبدّل و تحوّلى در آن نيست نتيجه گرفتهاند كه در قيامت زمان ميايستد و محسوس نميشود زيرا احساس زمان در اثر تغيّر و تبدّل اشياء و فاصله دو حركت است و اگر اينها از بين برود ديگر زمان محسوس نميشود و آن عبارت اخراى ايستادن و توقف زمان است.
لذا مىپرسيدند توقف و ايستادن زمان كه آمدن قيامت باشد كى خواهد بود؟ ساعت چنانكه جوهرى گفته در اصل بمعنى وقت حاضر است و قاموس آنرا جزء وقت يعنى جزئى از اجزاء شب و روز و نيز وقت حاضر گفته است در اين صورت سؤال چنين است:
وقت حاضر و جارى كى توقف خواهد