قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٣١
٤- «كَلَّا لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ» علق: ١٩.
طبرسى رحمه اللّه در آخر اعراف ذيل آيه «وَ لَهُ يَسْجُدُونَ» ميگويد: در وجوب و استحباب سجده تلاوت اختلاف است ابو حنيفه آنرا واجب ميداند و نزد شافعى مستحب مؤكّد است اصحاب ما نيز چنين گفتهاند.
از اين سخن معلوم ميشود كه تمام سجدههاى قرآن در رأى اماميّه مستحب مؤكّد است. ولى مطلب اينطور نيست.
در ذيل سوره الم سجده چيزى نگفته و در ذيل آيه فصّلت گويد: از ائمه ما روايت شده كه محلّ سجده «إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ» است و در ذيل آيه نجم گويد: آيه دلالت دارد كه در اينجا سجده واجب است چنانكه اصحاب ما گفتهاند و در ذيل آيه علق فرموده: سجده در اينجا واجب است و آن از عزائم ميباشد از عبد اللّه بن سنان از ابا عبد اللّه عليه السّلام نقل است كه فرمود: عزائم عبارتاند از: الم تنزيل، حم السّجدة، و النّجم اذا هوى، اقرء باسم ربّك و در غير اينها در جميع قرآن مستحب است و واجب نيست.
از كلام اخيرش بنظر ميايد كه مراد از كلام ذيل اعراف سجدههاى مستحبى قرآن است. بهر حال وجوب سجده در آن چهار آيه در شيعه اجماعى است و روايات آن در وسائل ابواب قرائة القرآن باب ٤٢ و ٤٣ مذكور است براى كثرت اطلاع به مستمسك عروه ج ٦ ص ٣٥٨ ببعد رجوع شود و در ١١ محل از قرآن سجده تلاوت مستحب است سيّد در عروة فصل سائر اقسام سجود در مسئله ٢ محل آنها را معين كرده است ولى شافعى همه سجدههاى قرآن را كه مجموعا پانزده موضع است مستحب ميداند و ابو حنيفه بوجوب همه رأى داده است.
«وَ أَنَ الْمَساجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً» جنّ: ١٨. احتمال هست كه مراد از مساجد معابد باشد يعنى معابد براى خداست غير خدا را نخوانيد و احتمال قويتر آنست كه مراد عبادتهاست