زيغ: انحراف از حق. راغب ميگويد: الميل عن الاستقامة. طبرسى و ابن اثير و صحاح و قاموس آنرا مطلق ميل گفته‌اند. ولى در قرآن همواره در ميل مخصوص كه ميل از حق باشد بكار رفته است على هذا قول راغب اصح است در نهج البلاغه نيز موارد آن انحراف از حق است رجوع شود به خطبه ٨٩- ١٢٠- ١٤٩- ١٥٤ حكمت ٣١ «فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ‌ زَيْغٌ‌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ...» آل عمران:

٧. آنانكه در قلوبشان انحرافى است بمتشابه آن ميچسبند. ملاحظه ميشود كه زيغ در انحراف دل از حق بكار رفته است هكذا «رَبَّنا لا تُزِغْ‌ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا ...» آل عمران: ٨. ازاغه منحرف كردن است قيد «هَدَيْتَنا» معنى واقعى زيغ را بهتر روشن ميكند.

هكذا آيه‌ «فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ‌ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ ...» صفّ: ٥. و در آيه‌ «وَ مَنْ‌ يَزِغْ‌ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنا نُذِقْهُ مِنْ عَذابِ السَّعِيرِ» زيغ از دستور خدا همان انحراف قلب است كه باعث نافرمانى ميشود.

در عدّه‌اى از آيات نسبت زيغ بچشم داده شده و آن همان انحراف و اشتباه چشم است كه واقع را در صورت ديگر به بيند.

«ما زاغَ‌ الْبَصَرُ وَ ما طَغى‌» نجم:

١٧. چشم آنحضرت منحرف نشد آنچه ديد واقعيت بود ما قبل آيه درباره ديدن جبرئيل است‌ «ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى‌ ... وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى‌» ما بعد آيه چنين است‌ «لَقَدْ رَأى‌ مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى‌» در وسط اينها آمده‌ «ما زاغَ‌ الْبَصَرُ وَ ما طَغى‌».

«وَ إِذْ زاغَتِ‌ الْأَبْصارُ وَ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ ...» احزاب: ١٠.

«أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا أَمْ‌ زاغَتْ‌ عَنْهُمُ الْأَبْصارُ» ص: ٦٣. در جنگ احزاب مسلمانان بسيار وحشت گرفتند كه فرمايد: چشمها منحرف شد و دلها بحنجره‌ها رسيد. گوئى چشمها بقدرى خيره شده بودند كه ديد حقيقى از ميان رفته بود مثل شخصى ترسو كه‌