قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١١
آيه بر معناى فاعلى و پدران و اجداد گرفته زيرا ذرء بمعنى خلق است و اولاد از پدران خلق ميشوند و فلك مشحون را كشتى نوح فرموده است ولى آيه سوم با آن جور در نميآيد و در آنصورت ميفرمود «لَوْ نَشَاءُ لَأَغْرَقْنَاهُمْ» يعنى اگر ميخواستيم آنها را در كشتى نوح غرق ميكرديم.
صاحب كتاب تجسم عمل آقاى محمد امين رضوى احتمال دادهاند كه مراد از فلك مشحون رحم مادر و از ذريه فرزندان است كه در آن حمل ميشوند در اين صورت بايد گفت:
لام الْفُلْكِ براى عهد است و اشاره برحم، كه فلك بخصوصى است.
ناگفته نماند اگر فلك در آيه شريفه نكره ميامد احتمال ايشان قوىتر ميشد زيرا كه رحم كشتى مخصوصى است ولى اطلاق الفلك برحم در استعمال عرب ظاهرا يافته نيست.
زمخشرى ميگويد ذريه مردم را كه حملشان بر آنها اهميت داشت در كشتى حمل كرديم اين سخن از اقوال ديگر قوى بنظر ميرسد.
٦- «وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ» طور: ٢١.
مراد از ذرّيّه ظاهرا كودكان نيستند زيرا اتّباع با ايمان در صورتى است كه عاقل و مكلّف و بزرگ باشند در اين صورت ذرّيّه لاحق شده بپدران، خودشان نيز ذرّيّه و نسل خواهند داشت ظاهرا مراد از الحاق ذرّيّه الحاق در مغفرت و در بهشت رفتن است و ظاهر آنست كه ذرّيّه از لحاظ مقام و عمل از پدران كمتراند و در درجه دوم قرار گرفتهاند ولى خداوند با لطف خود آنها را بمقام پدران ميرساند آيات زير مطلب را روشن ميكند كه ملائكه درباره مؤمنان واقعى بخدا ميگويند: «... فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ ...
وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ ...» مؤمن: ٧، ٨، اينكه اول