قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٠٩
وجوبى نبوده و در اثر مراعات نكردن و اختلاف در محترم شمردن و نشمردن آن حكمش تشديد شده است چنانكه از آيه وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا ما قَصَصْنا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ نحل:
١١٨. نيز روشن ميشود كه تحريم بعضى از حلالها در اثر طغيان و ستمشان بوده است و لفظ «إِنَّما جُعِلَ السَّبْتُ» دلالت دارد كه آن جوابى است از سؤالى مقدّر و چون آيه قبلى ثُمَّ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً است ممكن است كسى بگويد:
پس چرا اسلام سبت ندارد؟ جواب اين است كه: سبت بر عليه يهود وضع شد و گرنه از اول نبود.
[اصحاب سبت]
آنها قومى از يهود بودند، در كنار دريا سكنى داشتند و روز شنبه را محترم نشمرده و در آن دست از كار نكشيدند و نصيحت نيكوكاران را وقعى ننهادند تا بعذاب خداوند گرفتار گشتند قرآن مجيد در سوره اعراف آيه ١٦٣ ببعد وضع آنها را چنين نقل ميكند: بپرس از يهود از شهريكه در كنار دريا و مشرف بآن بود آنگاه كه در سبت تجاوز ميكردند ماهيهايشان در روز سبت و تعطيل بروى آب ميامدند و آشكار ميشدند و روزيكه تعطيل نكرده بودند چنين نميامدند ما بدين وسيله آنها را در اثر فسقشان امتحان ميكرديم مردميكه در مقابل ترك احترام سبت ساكت بودند بمردميكه نهى از منكر ميكردند گفتند:
قومى را كه خدا هلاكشان خواهد كرد و يا بعذاب سختى دچارشان خواهد نمود چرا موعظه ميكنيد؟
گفتند: اعتذارى است پيش خدا و شايد هم از اين عمل پرهيز كنند.
بالاخره نصيحت ناصحان قبول نيافتاد تا آنها را كه نهى از منكر ميكردند نجات داديم و ستمگران را بعذاب سختى گرفتار نموديم و چون در كار حرام تجاوز كردند گفتيم بوزينگان شويد و از رحمت خدا مطرود گرديد.
عين آيات چنين است وَ سْئَلْهُمْ