فَلَنَسْئَلَنَ‌ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَ‌ الْمُرْسَلِينَ‌ اعراف: ٦. اين آيه با دو تأكيد ميگويد: حتما حتما از كسانيكه پيامبران بايشان فرستاده شده و از پيامبران سؤال خواهيم كرد مراد از اين سؤال چيست؟

آيه بعدى چنين است‌ فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَ ما كُنَّا غائِبِينَ‌ حتما حتما عمل آنها را با علم مخصوصى كه داريم بآنها حكايت ميكنيم و ما از آنها غائب نبوده‌ايم يعنى كسى در مقابل علم ما قدرت انكار ندارد.

ما قبل آيه خطابى بحضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله دارد كه فرموده‌ كِتابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَ ذِكْرى‌ لِلْمُؤْمِنِينَ‌ و خطاب ديگرى بمردم‌ اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ... خطاب اول روشن ميكند كه وظيفه پيامبر انذار و تذكر است و بايد بمردم برساند، خطاب دوم مبيّن آنست كه مردم بايد اطاعت كنند. با اين قرائن ميشود گفت كه مراد از سؤال مسئوليت در مقابل وظيفه و مؤاخذه است كه انبياء و مردم هر دو در صورت تخلّف پيش خدا مسئول و محكوم‌اند.

در مجمع فرموده: خداوند قسم ياد كرده كه از انبياء از ابلاغ و از مردم از امتثال بپرسد. هر چند خدا بكارشان داناست ولى اين سخن در مقام تهديد است كه باين سؤال آماده شوند.

در روايات نيز باين مطلب تصريح شده است.

ناگفته نماند پيغمبران در تبليغ خود كوتاهى نميكنند ولى اين سخن مانع از آن نيست كه خدا بفرمايد: در صورت عدم تبليغ معاقبيد چنانكه بحضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرموده‌ وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُكَ وَ لا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ‌ يونس:

١٠٦. و آنگهى پيامبرانرا بايد خداوند ياد بدهد كه در صورت عدم تبليغ مسئول هستيد تا بدانند و آيه ما نحن‌

قرشى بنايى، على اكبر، قاموس قرآن - تهران، چاپ: ششم، ١٤١٢ق.

قاموس قرآن ؛ ج‌٣ ؛ ص٢٠٢