قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٣١
رحمت و نسيم و ريح گفته است.
«فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ» واقعة:
٨٩. راحتى و روزى است و بهشت پر نعمت.
رواح: نقيض صباح و آن از ظهر است تا بشب (صحاح) «وَ لِسُلَيْمانَ الرِّيحَ غُدُوُّها شَهْرٌ وَ رَواحُها شَهْرٌ» سباء: ١٢. معنى اين آيه در «ريح» خواهد آمد «وَ لَكُمْ فِيها جَمالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَ حِينَ تَسْرَحُونَ» نحل: ٦.
اراحه آوردن چهارپايان است بخوابگاه و محل استراحت و سرح فرستادن بچراگاه است يعنى براى شما در آنها تماشا است آنگاه كه راحتشان ميكنيد و آنگاه كه بچرا رها مىنمائيد.
رُوح: بضمّ (ر) اين كلمه در عرف بمعنى روان و روح مقابل جسم، و جوهر مجرّد است ولى در قرآن مجيد كه مجموعا بيست و يك بار آمده مراد از آن فرشته و غيره است كه ذيلا بررسى ميشود.
فرشته
«فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا» مريم: ١٧. روح خويش و فرشته خويش را بسوى او فرستاديم و بصورت بشر كامل بر وى نمودار شد ما بعد آيه درباره گفتگوى فرشته با مريم است كه بمريم گفت: من رسول پروردگار تو هستم. «قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا ...» نحل: ١٠٣. «نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ. عَلى قَلْبِكَ» شعراء: ١٩٣ و ١٩٤.
كه مراد از روح جبرئيل است در آيه اول با «قدس» و در دوم با «الامين» توصيف شده است.
همچنين است آياتيكه درباره تأييد عيسى با روح القدس است «وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ» بقره: ٨٧ و ٢٥٣. «اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَ عَلى والِدَتِكَ إِذْ أَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ» مائده: ١١٠. چنانكه طبرسى و بيضاوى و ديگران گفتهاند. گرچه احتمالات ديگر هم داده شده ولى آيه «نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ» كه گذشت روشن