قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٢١
فرموده واو دلالت بر اشتراك دارد نه ترتيب. و ظاهر آنست كه مراد از وَ ارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ آنست كه از جمله مطيعان باش نه با آنها نماز بخوان و بعضى نماز جماعت و بعضى با نمازگزاران نماز بخوان گفتهاند.
«وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ» مرسلات: ٤٨. «وَ خَرَّ راكِعاً وَ أَنابَ» ص: ٢٤. ظاهرا مراد از ركوع در اين دو آيه تذلل و تواضع است.
«تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً ...» فتح:
٢٩. ركّع جمع راكع و سجد جمع ساجد است و ركّع سه بار در قرآن آمده است: بقره: ١٢٥، حجّ: ٢٦، فتح: ٢٩.
ركم: (بفتح ر) رويهم جمع كردن و بعضى از شيىء را بالاى بعضى نهادن (مجمع- اقرب) و آن در قرآن در متراكم شدن ابر و غيره بكار رفته است «وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً يَقُولُوا سَحابٌ مَرْكُومٌ» طور:
٤٤. سحاب مركوم يعنى ابرهاى متراكم «أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكاماً» نور: ٤٣. ركام بمعنى مركوم و متراكم است يعنى:
خدا ابرى را ميراند سپس ميان آن پيوستگى ميدهد سپس آنرا متراكم ميكند.
«لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ يَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعاً فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ» انفال: ٣٧.
ما قبل آيه درباره انفاق كفار براى باز داشتن از راه خداست على هذا ظاهرا مراد از طيّب مالى است كه در راه خدا خرج شده و از خبيث مالى كه براى باز داشتن از راه خدا مصرف شده باشد در اين صورت آنهمه مالها در جهنّم رويهم انباشته شده و بشكل تودهاى از عذاب در ميايد و بجان صاحبان مال ميافتد چنانكه درباره اندوختن طلا و نقره آمده «يَوْمَ يُحْمى عَلَيْها فِي نارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوى بِها جِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ» توبه: ٣٥.
على هذا جمله «أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ» در ذيل آيه به «الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ