معرفةالنفس جدید هم به این مطلب اعتراف دارند که در انسان ، چیزهائی‌ یافت می‌شود که با حسابهای مادی این دنیا قابل توجیه نیست و نشان می‌دهد که حساب دیگری در کار است .
سخنی دارد پیغمبر اکرم ( ص ) که می‌فرماید : « من عرف نفسه فقد عرف‌ ربه » هر کسی خودش را بشناسد ، خدا را می‌شناسد .
قرآن کریم برای انسان در مقابل همه اشیاء عالم ، به طور کلی حساب‌ جداگانه و مستقلی باز کرده است ، می‌فرماید : " « سنریهم ایاتنا فی‌ الافاق و فی انفسهم »" [١] ما نشانه‌های خود را در آفاق عالم یعنی در عالم طبیعت ارائه می‌دهیم و در نفوس خود مردم . قرآن ، [ نفوس مردم را ] با حساب جداگانه‌ای بیان کرده است و همین آیه سبب شده است که در ادبیات ما ، اصطلاح مخصوص " آفاق " و " انفس " را پیدا کند .
می‌گویند : " مسائل آفاقی " و " مسائل انفسی " .
ممکن است بگوئید که آن چیزهائی که در نفس انسان موجود است و با حسابهای مادی قابل توجیه نیست ، چیست ؟ باید گفت که این داستان درازی‌ دارد و من نمی‌خوا هم وارد این مطلب شوم .

انفکاک پذیری " انسانیت " از انسان

یکی از آن چیزهائی که با حسابهای مادی جور درنمی‌آید

[١] سوره فصلت ، آیه . ٥٣